UPADŁOŚĆ SPÓŁDZIELNI
12 maja 2021

Blog

 

 

Standardowe zastrzeżenia co do wydawanych opinii prawnych.

 

(1) Niniejsza opinia prawna korzysta ze swobody wypowiedzi i jest jedynie poglądem prawniczymym w danej sprawie; została ona przygotowana w oparciu o wiedzę autora i odzwierciedla jego poglądy naukowe; nie jest jednak wykluczone prezentowanie przez inne osoby lub instytucje innego poglądu doktrynalnego/orzeczniczego/praktycznego niż zawarty w niniejszej opinii. (2) Niniejsza opinia została w całości przygotowana przez jej autora, bez pomocy asystentów/ innych osób. (3) Niniejsza opinia odzwierciedla obiektywne poglądy autora. Wnioski opinii nie są determinowane życzeniem Klienta/Zleceniodawcy. Klient/Zleceniodawca nie może narzucać ani sposobu argumentacji ani wniosków opinii prawnej. (4) Przy wydawaniu niniejszej opinii prawnej za podstawę stanu faktycznego przyjęto tylko te informacje, które zostały wyraźnie podane w niniejszej opinii. Opinia odnosi się do zdarzeń przeszłych (opinia post factum), chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej w jej treści. (5) Odpowiedzialność cywilna autora opinii ograniczona jest do wyskości faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. Warunkiem bezwzględnym posługiwania się niniejszą opinią, przez kogokolwiek, jest bezwarunkowa akceptacja wskazanych zastrzeżeń co do zasad odpowiedzialności. (6) Niektóre fragmenty niniejszej opinii prawnej albo nawet cała jej treść merytoryczna – w wymiarze abstrakcyjnym, bez możliwości identyfikacji Klienta/Zleceniodawcy – zostały, zostaną przekazane względnie mogą zostać przekazane do wydawnictw prawniczych, lub wydawnictw o podobnym charakterze (w tym potrali internetowych), celem publikacji jako artykułu prawniczego (względnie innej postaci wydawniczej). Jak również mogą zostać umieszczone na blogu http://adamusrafal.pl. (7) Cała treść niniejszej opinii – jak i jej poszczególne fragmenty – podlega ochronie prawa autorskiego; przy ewentualnym publicznym wykorzystywaniu poglądów prawnych wyrażonych w niniejszej opinii należy powołać się na autora (prof. UO dr hab. Rafał Adamus) i datę wydania opinii. (8) Opinia może być podstawą do sporządzenia przez jej autora glosy krytycznej albo aprobującej w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądu lub innego organu (w szczególności decyzji administracyjnej) które zapadło lub zapadnie w sprawie dotyczącej opinii. Rozdstrzygnięcie sądu lub innego organu może zostać przekazane przez autora do skomentowania innym przedstawicielom doktryny samodzielnie albo wespół z autorem. (9) Opinia została sporządzona w języku polskim. (10) Niniejsza opinia prawna może być okazywana przez Klienta/Zleceniodawcę dowolnym osobom trzecim i instytucjom. Może być ponadto – według dyspozycji Klienta/Zleceniodawcy - powielana przez kogokolwiek w dowolnej liczbie egzemplarzy. Opinia może zostać opublikowana na stronie internetowej Klienta/Zleceniodawcy. Opinia nie może być wykorzystana – w całości lub w części – w interesie innej osoby niż Klient/Zleceniodawca – o ile co innego nie wynika z treści umowy - bez uregulowania osobnego wynagrodzenia za jej sporządzenie. (11) Niniejsza opinia prawna bazuje na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania niniejszej opinii, chyba że z jej treści wynika co innego. (12) Niniejsza opinia prawna może być pierwszą albo kolejną wydaną na zadany temat. (13) Problem prawny zawarty w niniejszej opinii może być wykorzystywany w działalności dydaktycznej. (14) Umowa o przygotowanie opinii prawnej podlega prawu polskiemu.

 

 

Standardowe oświadczenie o braku konfliktu interesów dla Zlecającego opinię prawną

 

W związku ze zleceniem przygotowania opinii prawnej dla Zlecającego oświadczam, że nie pozostaję w związku ze stanem faktycznym opisanym w opinii prawnej w jakimkolwiek świadomym konflikcie interesów, a w szczególności:

  • nie jestem członkiem organów spółek handlowych, przedstawicielem lub pełnomocnikiem przedsiębiorców pozostających w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem opinii;
  • nie byłem wcześniej proszony o sporządzenie opinii prawej – ani nie sporządzałem takiej opinii - przez osobę pozostającą w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem niniejszej opinii;
  • nie wydawałem wcześniejszej opinii prawnej, która byłaby sprzeczna z treścią niniejszej opinii;

wynik niniejszej opinii nie dotyczy moich interesów ani interesów osób mi bliskich.

 

 

Regulamin świadczenia usług Kancelarii Radcy Prawnego Rafał Adamus

 

  1. Usługi prawne świadczone są przez Kancelarię zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych i zasadami etyki radcy prawnego. Kancelaria zobowiązana jest do należytej staranności przy świadczeniu usług prawnych na rzecz Klienta.

  2. Kancelaria świadczy usługi w szczególności w formie:

  1. przygotowywania opinii prawnych

  2. porad prawnych

  3. reprezentacji przed organami stosującymi prawo

  4. dyżurów prawnych

  1. Kancelaria świadczy usługi w godzinach otwarcia biura:

  1. w poniedziałki od 9.00 do 17.00

  2. od wtorku do czwartku od. 8.00 do 17.00

  3. w piątki od 8.00 do 12.00

  1. Kancelaria zobowiązana jest do zachowania poufności i do ścisłego przestrzegania tajemnicy zawodowej.

  2. Klient przedkładając Kancelarii zapytanie prawne jednocześnie składa zlecenie dna świadczenie usług prawnych. Z ważnych powodów Kancelaria może odmówić Klientowi świadczenia usług prawnych.

  3. W przypadku zlecenia sporządzenia opinii prawnej Klient obowiązany jest sformułować na piśmie treść zapytania.

  4. Opinia prawna sporządzona przez Kancelarię wyraża jedynie pogląd prawny w danej sprawie, w oparciu o analizę doktryny prawa i judykatury. Opinia prawna nie daje gwarancji, że wyrażony w niej pogląd zostanie podzielony przez organ stosujący prawo.

  5. Treść opinii prawnej może zostać wykorzystana przez Kancelarię dla potrzeb publikacji naukowych i popularnonaukowych, bez ujawnienia tożsamości Klienta ani tożsamości danej sprawy.

  6. Klient ma obowiązek przedstawić Kancelarii stan faktyczny sprawy zgodnie z prawdą, bez zatajania czegokolwiek.

  7. W przypadku przedstawienia przez Kancelarię możliwości różnych rozwiązań prawnych w danej kwestii wybór sposobu prowadzenia sprawy należy wyłącznie do Klienta.

  8. Kancelaria może podzlecać prowadzenie powierzonych jej spraw innym osobom, a w tym – w szczególności – może udzielać pełnomocnictw substytucyjnych w sprawach sądowych i administracyjnych.

  9. Klient ponosi wszelkie koszty sądowe, skarbowe i podatkowe prowadzonych spraw, w tym w szczególności opłaty sądowe, koszty pozyskania niezbędnych dokumentów, opłaty od pełnomocnictwa, koszty biegłych, koszty postępowania egzekucyjnego. Kancelaria nie pokrywa tych kosztów ze swojego wynagrodzenia za świadczone usługi.

  10. Klient ponosi koszty dojazdów Kancelarii w jego sprawach poza miasto Gliwice. W przypadku środków lokomocji publicznej, Kancelaria ma prawo korzystać z najszybszego środka lokomocji w pierwszej klasie.

  11. Koszty obsługi biurowej sprawy ponosi kancelaria.

  12. Komunikacja Kancelarii z Klientem, w tym przesyłanie pism i dokumentów, a w szczególności wezwania i zobowiązania sądów, odbywa się za pośrednictwem poczty elektronicznej Kancelarii i Klienta, chyba że Kancelaria uzna za właściwy także inny sposób komunikowania się.

  13. Klient obowiązany jest do dostarczenia niezbędnych dokumentów dla prowadzenia sprawy oraz obowiązany jest wskazać inne znane mu źródła dowodowe dla prowadzenia sprawy. Klient odpowiada za prawdziwość przedłożonych dokumentów (innych źródeł dowodowych, np. fotokopii)

  14. W związku ze świadczonymi usługami Kancelaria wystawia faktury VAT. Wysokość wynagrodzenia Kancelarii określa umowa (w tym także umowa ustna) Kancelarii z Klientem. Kancelaria może żądać zaliczki na poczet prowadzonej sprawy.

  15. Z tytułu świadczonych usług Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości trzykrotności faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości wynagrodzenia netto za trzy miesiące.

  16. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria może wypowiedzieć umowę, jeżeli nie otrzyma wynagrodzenia za dwa pełne okresy płatności.

  17. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez Kancelarię następuje na ostatni adres wskazany przez Klienta. Klient może wypowiedzieć pełnomocnictwo Kancelarii w każdym czasie.

  18. Akta prowadzonej sprawy przechowywane są przez Kancelarię przez 10 (dziesięć) lat od zamknięcia sprawy.

  19. Kancelaria na żądanie Klienta przekazuje mu kopie akt sprawy za uprzednim zwrotem kosztów sporządzenia tych kopii.

  20. Pisemna umowa z Klientem może określić odmienne zasady świadczenia usług niż określone w niniejszym Regulaminie. Nie dopuszcza się ustnych odstępstw od treści niniejszego Regulaminu.

  21. Regulamin niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 października 2012 roku.

Czy spółdzielcy upadłej spółdzielni mają obowiązek pokryć jej straty?

 

Pytanie o obowiązek pokrycia strat upadłej spółdzielni przez spółdzielców to w zasadzie pytanie o sposób podejścia do stosowania prawa. Dylemat rozważam na abstrakcyjnym stanie faktycznym.

 

Dura lex sed lex (surowa ustawa ale ustawa)?

Przepis art. 19 § 2 Prawa spółdzielczego stanowi, że członek spółdzielni uczestniczy w pokrywaniu jej strat do wysokości zadeklarowanych udziałów. Jest to odpowiedzialność o charakterze wewnątrzspółdzielczym. Co więcej art. 28 Prawa spółdzielczego wskazuje, że w razie wszczęcia postępowania upadłościowego w ciągu roku od dnia, w którym członek przestał należeć do spółdzielni, obowiązany jest on wobec spółdzielni do uczestniczenia w pokrywaniu jej strat tak, jak gdyby był nadal członkiem. Ten ostatni przepis ma służyć zapobieganiu „ucieczkom” ze spółdzielni znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. To wszakże dyskusyjna regulacja, gdyż tworzy jakby fikcję uczestnictwa w spółdzielni.

Niemniej zgodnie z art. 68 Prawa spółdzielczego spółdzielnia odpowiada za swoje zobowiązania całym majątkiem, a art. 19 § 3 tej ustawy wyraźnie stanowi, że członek spółdzielni nie odpowiada wobec wierzycieli spółdzielni za jej zobowiązania. Chodzi tu o odpowiedzialność w stosunku zewnętrznym. Konstrukcja taka jest oczywista, gdyż spółdzielnia ma własną osobowość prawną i jest podmiotem odrębnym od spółdzielców. Brak bezpośredniej odpowiedzialności spółdzielców za długi spółdzielni stanowi w prawie cywilnym zasadę fundamentalną.

 

A może ius est ars boni et aequi (prawo jest sztuką dobra i sprawiedliwości)?

 

Powstaje jednak następująca wątpliwość prawna. Czy żądanie syndyka co do pokrycia straty– choć formalnie zakotwiczone w obowiązującym prawie – w konkretnych okolicznościach sprawy nie stanowi nadużycia prawa podmiotowego (w rozumieniu art. 5 Kodeksu cywilnego)?

Po pierwsze, z uwagi na brak płynności i stan upadłości spółdzielni zazwyczaj dochodzi do faktycznego zaprzestania jej działalności produkcyjnej. Spółdzielnia nie prowadzi zatem swojej zwykłej gospodarki finansowej. Straty spółdzielni, bez względu na ich wysokość, mogą pozostać nie pokryte.

Po drugie, należy mieć na względzie okoliczność, że środki na pokrycie straty będą przeznaczone, prawie wyłącznie, na cele pokrycia kosztów postępowania upadłościowego i ewentualne zaspokojenie wierzycieli, a nie na wewnętrzną gospodarkę spółdzielni. W istocie rzeczy spółdzielcy będą pośrednio odpowiadali za zobowiązania spółdzielni. Rzeczywistą przyczyną wezwania spółdzielców przez syndyka do pokrycia strat są interesy wierzycieli spółdzielni. Rodzi to pytanie o zgodność roszczenia syndyka ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa.

Po trzecie, żądanie syndyka co do pokrycia straty finansowej w rzeczywistości funkcjonalnie zastąpi instytucję pokrywania kosztów postępowania upadłościowego z zaliczek, które powinny zostać wpłacone przez wierzycieli. Postępowanie upadłościowe prowadzone jest głównie w ich interesie.

Po czwarte, w kontekście tzw. zasad współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 Kodeksu cywilnego, ma znaczenie okoliczność, że ekonomiczne skutki niewypłacalności spółdzielni poniosą spółdzielcy, a nie osoby odpowiedzialne za zarządzanie i nadzór nad spółdzielnią (o ile osoby takie w danym przypadku ponoszą winę w doprowadzeniu do niewypłacalności spółdzielni).

Po piąte, w odbiorze obiektywnym taki sposób postępowania syndyka, choć oparty o literę prawa, wiąże się z zachwianiem idei sprawiedliwości społecznej. Ciężar ekonomiczny mają ponieść najsłabsi uczestnicy obrotu. Ponadto pomiędzy efektywnością zaspokojenia wierzycieli a ciężarem ekonomicznym jaki mają ponieść spółdzielcy zapewne zachodzić będzie poważna dysproporcja sensu. Innymi słowy, z uwagi na prawo skali, wierzyciele indywidualnie mało zyskają a spółdzielcy indywidualnie dużo stracą.

Po szóste, może mieć pewne znaczenie okoliczność, że niejednokrotnie niektórzy spółdzielcy nie mieli świadomości takich konsekwencji prawnych swojego udziału w spółdzielni. Takie przypadki nie budują zaufania do idei spółdzielczości.

Po siódme, w jednostkowych przypadkach, kluczowe znaczenie może mieć indywidualna sytuacja ekonomiczna poszczególnych spółdzielców.

 

Nadużycie prawa podmiotowego nie jest uważane za wykonywanie prawa i może być podstawą oddalenia powództwa. Artykuł 5 Kodeksu cywilnego jest – w sumie - bardzo słabą podstawą prawną dla zarzutu. Niemniej w takim przypadku – jak tu opisany - powinien być brany pod rozwagę. Oczywiście w konkretnym stanie faktycznym może wchodzić w grę nie tylko zarzut nadużycia prawa podmiotowego ale i inny, np. zarzut przedawnienia, itp.

 

 

 

o

Ekspertyzy z zakresu prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego

i gospodarczego

na najwyższym poziomie merytorycznym.

Lokalizacja

Kontakt 

ul. Księcia Ziemowita 10/6, 44-100  Gliwice

             tel. 609 833 515

             adamus_rafal@wp.pl

 

 

Strona główna  | Blog | Usługi | Kontakt

 

 

 © WebWave 2017