Układ likwidacyjny w restrukturyzacji.
04 grudnia 2018

Blog

 

 

Zastrzeżenia co do wydawanych opinii prawnych:

 

(1) Niniejsza opinia prawna korzysta ze swobody wypowiedzi i jest jedynie poglądem prawniczymym w danej sprawie; została ona przygotowana w oparciu o wiedzę autora i odzwierciedla jego poglądy naukowe; nie jest jednak wykluczone prezentowanie innego poglądu doktrynalnego/orzeczniczego/praktycznego niż zawarty w niniejszej opinii. Klient/Zleceniodawca nie może narzucać ani sposobu argumentacji ani wniosków opinii prawnej. (2) Przy wydawaniu niniejszej opinii prawnej za podstawę stanu faktycznego przyjęto tylko te informacje, które zostały wyraźnie podane w niniejszej opinii. Opinia odnosi się do zdarzeń post factum, chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej w jej treści. (3) Odpowiedzialność cywilna autora opinii ograniczona jest do wyskości faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. Warunkiem bezwzględnym posługiwania się niniejszą opinią, przez kogokolwiek, jest bezwarunkowa akceptacja wskazanych zastrzeżeń co do zasad odpowiedzialności. (4) Niektóre fragmenty niniejszej opinii prawnej albo nawet cała jej treść – w wymiarze abstrakcyjnym, bez możliwości identyfukacji Klienta/Zleceniodawcy – zostały, zostaną przekazane względnie mogą zostać przekazane do wydawnictw prawniczych, lub wydawnictw o podobnym charakterze, celem publikacji jako artykułu prawniczego (względnie innej postaci wydawniczej). Jak również mogą zostać umieszczone na blogu http://adamusrafal.pl W konsekwencji cała treść niniejszej opinii podlega ochronie prawa autorskiego; przy ewentualnym publicznym wykorzystywaniu poglądów prawnych wyrażonych w niniejszej opinii należy powołać się na autora (prof. UO dr hab. Rafał Adamus) i datę wydania opinii. (5) Opinia może być podstawą do sporządzenia przez jej autora glosy krytycznej albo aprobującej w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądu lub innego organu które zapadło lub zapadnie w sprawie dotyczącej opinii. Rozdstrzygnięcie sądu lub innego organu może zostać przekazane przez autora do skomentowania innym przedstawicielom doktryny samodzielnie albo wespół z autorem. (6) Opinia została sporządzona w języku polskim. (7) Niniejsza opinia prawna może być okazywana przez Klienta/Zleceniodawcę dowolnym osobom trzecim i instytucjom. Może być ponadto – według dyspozycji Klienta/Zleceniodawcy - powielana przez kogokolwiek w dowolnej liczbie egzemplarzy. Opinia może zostać opublikowana na stronie internetowej Klienta/Zleceniodawcy. Opinia nie może być wykorzystana – w całości lub w części – w interesie innej osoby niż Klient/Zleceniodawca bez uregulowania osobnego wynagrodzenia za jej sporządzenie. (8) Niniejsza opinia prawna bazuje na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania niniejszej opinii, chyba że z jej treści wynika co innego. (9) Niniejsza opinia prawna może być pierwszą albo kolejną wydaną na zadany temat. (10) Problem prawny zawarty w niniejszej opinii może być wykorzystywany w działalności dydaktycznej.

 

Regulamin świadczenia usług Kancelarii Radcy Prawnego Rafał Adamus

 

  1. Usługi prawne świadczone są przez Kancelarię zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych i zasadami etyki radcy prawnego. Kancelaria zobowiązana jest do należytej staranności przy świadczeniu usług prawnych na rzecz Klienta.

  2. Kancelaria świadczy usługi w szczególności w formie:

  1. przygotowywania opinii prawnych

  2. porad prawnych

  3. reprezentacji przed organami stosującymi prawo

  4. dyżurów prawnych

  1. Kancelaria świadczy usługi w godzinach otwarcia biura:

  1. w poniedziałki od 9.00 do 17.00

  2. od wtorku do czwartku od. 8.00 do 17.00

  3. w piątki od 8.00 do 12.00

  1. Kancelaria zobowiązana jest do zachowania poufności i do ścisłego przestrzegania tajemnicy zawodowej.

  2. Klient przedkładając Kancelarii zapytanie prawne jednocześnie składa zlecenie dna świadczenie usług prawnych. Z ważnych powodów Kancelaria może odmówić Klientowi świadczenia usług prawnych.

  3. W przypadku zlecenia sporządzenia opinii prawnej Klient obowiązany jest sformułować na piśmie treść zapytania.

  4. Opinia prawna sporządzona przez Kancelarię wyraża jedynie pogląd prawny w danej sprawie, w oparciu o analizę doktryny prawa i judykatury. Opinia prawna nie daje gwarancji, że wyrażony w niej pogląd zostanie podzielony przez organ stosujący prawo.

  5. Treść opinii prawnej może zostać wykorzystana przez Kancelarię dla potrzeb publikacji naukowych i popularnonaukowych, bez ujawnienia tożsamości Klienta ani tożsamości danej sprawy.

  6. Klient ma obowiązek przedstawić Kancelarii stan faktyczny sprawy zgodnie z prawdą, bez zatajania czegokolwiek.

  7. W przypadku przedstawienia przez Kancelarię możliwości różnych rozwiązań prawnych w danej kwestii wybór sposobu prowadzenia sprawy należy wyłącznie do Klienta.

  8. Kancelaria może podzlecać prowadzenie powierzonych jej spraw innym osobom, a w tym – w szczególności – może udzielać pełnomocnictw substytucyjnych w sprawach sądowych i administracyjnych.

  9. Klient ponosi wszelkie koszty sądowe, skarbowe i podatkowe prowadzonych spraw, w tym w szczególności opłaty sądowe, koszty pozyskania niezbędnych dokumentów, opłaty od pełnomocnictwa, koszty biegłych, koszty postępowania egzekucyjnego. Kancelaria nie pokrywa tych kosztów ze swojego wynagrodzenia za świadczone usługi.

  10. Klient ponosi koszty dojazdów Kancelarii w jego sprawach poza miasto Gliwice. W przypadku środków lokomocji publicznej, Kancelaria ma prawo korzystać z najszybszego środka lokomocji w pierwszej klasie.

  11. Koszty obsługi biurowej sprawy ponosi kancelaria.

  12. Komunikacja Kancelarii z Klientem, w tym przesyłanie pism i dokumentów, a w szczególności wezwania i zobowiązania sądów, odbywa się za pośrednictwem poczty elektronicznej Kancelarii i Klienta, chyba że Kancelaria uzna za właściwy także inny sposób komunikowania się.

  13. Klient obowiązany jest do dostarczenia niezbędnych dokumentów dla prowadzenia sprawy oraz obowiązany jest wskazać inne znane mu źródła dowodowe dla prowadzenia sprawy. Klient odpowiada za prawdziwość przedłożonych dokumentów (innych źródeł dowodowych, np. fotokopii)

  14. W związku ze świadczonymi usługami Kancelaria wystawia faktury VAT. Wysokość wynagrodzenia Kancelarii określa umowa (w tym także umowa ustna) Kancelarii z Klientem. Kancelaria może żądać zaliczki na poczet prowadzonej sprawy.

  15. Z tytułu świadczonych usług Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości trzykrotności faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości wynagrodzenia netto za trzy miesiące.

  16. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria może wypowiedzieć umowę, jeżeli nie otrzyma wynagrodzenia za dwa pełne okresy płatności.

  17. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez Kancelarię następuje na ostatni adres wskazany przez Klienta. Klient może wypowiedzieć pełnomocnictwo Kancelarii w każdym czasie.

  18. Akta prowadzonej sprawy przechowywane są przez Kancelarię przez 10 (dziesięć) lat od zamknięcia sprawy.

  19. Kancelaria na żądanie Klienta przekazuje mu kopie akt sprawy za uprzednim zwrotem kosztów sporządzenia tych kopii.

  20. Pisemna umowa z Klientem może określić odmienne zasady świadczenia usług niż określone w niniejszym Regulaminie. Nie dopuszcza się ustnych odstępstw od treści niniejszego Regulaminu.

  21. Regulamin niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 października 2012 roku.

 

Szczególną instytucją w postępowaniu restrukturyzacyjnym jest tzw. układ likwidacyjny.[1] Z istoty rzeczy układ likwidacyjny – choć jego rezultat w pewnym stopniu podobny jest do rezultatu postępowania upadłościowego (obejmującego z istoty rzeczy likwidację całego majątku upadłego) - może być zawarty tylko w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Dotyczy to zarówno przypadku, w którym zarząd mieniem dłużnika sprawuje zarządca, jak i w sytuacji zarządu sprawowanego przez dłużnika. W literaturze przedmiotu, na tle poprzedniego stanu prawnego A. Witosz charakteryzował układ likwidacyjny jako środek o egzekucyjnym charakterze.[2]

Układ likwidacyjny polega na zaspokojeniu wierzycieli poprzez likwidację majątku dłużnika. Co do zasady, majątek dłużnika jest likwidowany w sposób określony układem. Po dokonaniu likwidacji majątku dłużnika suma uzyskana ze sprzedaży majątku upadłego jest dzielona pomiędzy wierzycieli według zasad określonych w układzie. Alternatywnie majątek dłużnika może nie być sprzedawany „na zewnątrz” osobom trzecim, ale może zostać przejęty przez wierzycieli układowych dłużnika. Innymi słowy w ramach układu likwidacyjnego majątek dłużnika:

  1. może zostać przejęty przez osoby trzecie na zasadzie umowy sprzedaży
  2. może zostać przejęty przez wierzycieli układowych w oparciu o układ, co wykazuje podobieństwo do instytucji datio in solutum
  3. może zostać częściowo przejęty przez osoby trzecie na zasadzie umowy sprzedaży, a częściowo może zostać przejęty przez wierzycieli układowych w oparciu o układ (co – jak wspomniano – wykazuje podobieństwo do instytucji datio in solutum); jest to wariant mieszany
  4. może zostać zadysponowany w inny sposób określony w układzie likwidacyjnym

 

Układ likwidacyjny podlega wszystkim wymogom proceduralnym jak układ zwykły (restrukturyzacyjny) w szczególności w zakresie składania propozycji układowych, przyjmowania układu przez wierzycieli, zatwierdzania układu przez sąd, zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego, zmiany i uchylenia układu. W ramach układu likwidacyjnego mają zastosowanie przepisy o podziale wierzycieli na listy celem głosowania nad układem. Dobór kategorii interesów może być motywowany np. rodzajem składników majątku dłużnika jakie mają przejąć wierzyciele (np. w sytuacji, gdy eksploatacja takich składników majątkowych wiązałaby się z posiadaniem stosownych zezwoleń administracyjnych). Propozycje układu likwidacyjnego mogą być zróżnicowane w granicach zakreślonych w przepisach ogólnych prawa restrukturyzacyjnego. W treści propozycji układowych może zostać określone, że dłużnik będzie zwolniony z zobowiązań objętych układem, które mimo likwidacji całego majątku upadłego nie zostaną zaspokojone.

Powstaje pytanie, czy jest dopuszczalne połączenie w jednym postępowaniu restrukturyzacyjnym propozycji zaspokojenia wierzycieli poprzez likwidację części majątku upadłego i „zwykłych” propozycji układowych. W ramach takiego hybrydalnego układu możliwe jest dokonanie restrukturyzacji dłużnika poprzez przekazanie wierzycielom, w zamian za umorzenie ich wierzytelności, majątku faktycznie nieprodukcyjnego (np. nieruchomości), z którym związane są istotne ciężary finansowe. Układ, który nie wiąże się z likwidacją całego majątku upadłego nie jest jednak układem likwidacyjnym. W literaturze przedmiotu A. Witosz, przyjął, że „w przypadku układu likwidacyjnego może mieć miejsce przejęcie tylko całego majątku upadłego, nie zaś jedynie jego części. Dopuszczenie odmiennej możliwości stanowiłoby bowiem zaprzeczenie istoty układu likwidacyjnego”. [3]

Układ likwidacyjny ma sens w przypadku gdy dłużnik nie jest zainteresowany kontynuowaniem swojej działalności. W przypadku układu restrukturyzacyjnego spłata zobowiązań najczęściej następuje ze środków wygenerowanych z dalszego prowadzenia działalności. Układ likwidacyjny przewiduje natomiast zaspokojenie z istniejącego majątku. Dodatkowe trudności prawne w przypadku układu likwidacyjnego wiążą się z faktem prowadzenia działalności gospodarczej przez dłużnika w toku postępowania. W tym przypadku powstaje bowiem problem zaspokojenia wierzycieli pozaukładowych.

Przepisy o układzie likwidacyjnym nie dają czytelnych wskazówek co do sytuacji prawnej wierzycieli nie objętych układem. Z jednej strony trudno podnieść, iż wierzyciele układowi mogą decydować o pozycji wierzycieli pozaukładowych, którym ustawa nie dała żadnego instrumentu do wpływania na treść i przyjęcie układu. Z drugiej strony trudno uznać, iż cały majątek dłużnika może być przeznaczony na zaspokojenie tylko i wyłącznie wierzycieli układowych.

Powstaje pytanie o los wierzytelności układowych nie zaspokojonych w wyniku likwidacji majątku. Należy przyjąć, że dopuszczalna jest klauzula układowa przewidująca umorzenie wierzytelności nie zaspokojonych poprzez likwidację majątku dłużnika. W braku takiej klauzuli – jak należałoby przyjąć – skutek umorzenia niezaspokojonych wierzytelności nie następuje z mocy samego prawa. Zagadnienie to może być jednak sporne.

O sposobie przeprowadzenia likwidacji majątku dłużnika rozstrzyga układ. Na skutek układu likwidacyjnego likwidacja majątku dłużnika może być prowadzona w różny sposób. Ustawodawca nie wprowadza zamkniętego katalogu sposobów likwidacji majątku dłużnika.

Należy bronić poglądu, że pomimo formalnego i merytorycznego oddzielenia prawa restrukturyzacyjnego i upadłościowego likwidacja może być prowadzona w oparciu o odpowiednio stosowane przepisy Prawa upadłościowego o likwidacji masy upadłości, to jest w oparciu o art. 306 – 334 p.u.[4] Przy czym sprzedaż dokonana w wykonaniu układu likwidacyjnego nie ma skutków sprzedaży egzekucyjnej. W istocie rzeczy likwidacja prowadzona według przepisów o likwidacji masy upadłości dotyczy tylko sposobu sprzedaży, tj. sprzedaży w drodze publicznego przetargu (aukcji) czy też sprzedaży z wolnej ręki.

Układ likwidacyjny może polegać na sprzedaży składników majątku dłużnika czy nawet przedsiębiorstwa dłużnika. Sprzedaż podlega – co do zasady – reżimowi art. 535 i n. KC. Zgodnie z komentowanym przepisem sprzedaż dokonana w wykonaniu układu likwidacyjnego nie ma skutków sprzedaży egzekucyjnej.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w treści art. 313 ust. 1 zd. 1 p.u. sprzedaż dokonana w postępowaniu upadłościowym ma skutki sprzedaży egzekucyjnej. Prawo upadłościowe bazuje w tym zakresie na regulacji prawa egzekucyjnego. Między innymi ta okoliczność pozwala na wyciągnięcie wniosku, że upadłość jest egzekucją uniwersalną (generalną). Skutki sprzedaży dokonanej w postępowaniu upadłościowym podlegają zatem normom: po pierwsze, prawa upadłościowego, jak również, po drugie, prawa egzekucyjnego (w zasadzie tzw. egzekucji sądowej z uwagi na miejsce w systemie prawa ustawy Prawo upadłościowe ustawy Kodeks postępowania cywilnego), w zakresie nie uregulowanym w prawie upadłościowym. W dalszej kolejności zwrócić należy uwagę na okoliczność, że reżim prawny skutków sprzedaży dokonanej w postępowaniu upadłościowym jest uzależniony od przedmiotu sprzedaży. W konsekwencji należy osobno rozważyć zagadnienie skutków sprzedaży w postępowaniu upadłościowym ruchomości, nieruchomości, przedsiębiorstwa, wierzytelności i praw majątkowych.[5]

Likwidacja dokonywana w ramach układu likwidacyjnego nie narusza praw oraz skutków ujawnienia praw i roszczeń osobistych, ciążących na składnikach majątku dłużnika.

 

[1] R. Adamus, Układ likwidacyjny w postępowaniu upadłościowym, w: Instytucje Prawa upadłościowego i naprawczego pod red. A. Witosza, tom II, Katowice 2008, s. 61.

[2] A. Witosz, Oferta publiczna w spółce publicznej a konwersja wierzytelności na akcje w zatwierdzonym układzie, Przegląd Prawa Handlowego z 2007 r., Nr 1, s. 45.

[3] A. Witosz, Restrukturyzacja spółek handlowych jako propozycje układowe w upadłości z możliwością zawarcia układu spółek handlowych, Prawo Spółek z 2003r., nr 11, s. 2 i n.

[4] Zob. np. R. Adamus, Likwidacja masy upadłości. Zagadnienia praktyczne, Warszawa 2014.

[5] Zob. szerzej na ten temat: R. Adamus, Likwidacja masy upadłości, Warszawa 2014.

 

o

Ekspertyzy z zakresu prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego

i gospodarczego

na najwyższym poziomie merytorycznym.

Lokalizacja

Kontakt 

ul. Księcia Ziemowita 10/6, 44-100  Gliwice

             tel. 609 833 515

             adamus_rafal@wp.pl

 

 

Strona główna  | Blog | Usługi | Kontakt

 

 

 © WebWave 2017