"POST-AFERA" SKOK
01 sierpnia 2019

Blog

 

 

Standardowe zastrzeżenia co do wydawanych opinii prawnych.

 

(1) Niniejsza opinia prawna korzysta ze swobody wypowiedzi i jest jedynie poglądem prawniczymym w danej sprawie; została ona przygotowana w oparciu o wiedzę autora i odzwierciedla jego poglądy naukowe; nie jest jednak wykluczone prezentowanie przez inne osoby lub instytucje innego poglądu doktrynalnego/orzeczniczego/praktycznego niż zawarty w niniejszej opinii. (2) Niniejsza opinia została w całości przygotowana przez jej autora, bez pomocy asystentów/ innych osób. (3) Niniejsza opinia odzwierciedla obiektywne poglądy autora. Wnioski opinii nie są determinowane życzeniem Klienta/Zleceniodawcy. Klient/Zleceniodawca nie może narzucać ani sposobu argumentacji ani wniosków opinii prawnej. (4) Przy wydawaniu niniejszej opinii prawnej za podstawę stanu faktycznego przyjęto tylko te informacje, które zostały wyraźnie podane w niniejszej opinii. Opinia odnosi się do zdarzeń przeszłych (opinia post factum), chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej w jej treści. (5) Odpowiedzialność cywilna autora opinii ograniczona jest do wyskości faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. Warunkiem bezwzględnym posługiwania się niniejszą opinią, przez kogokolwiek, jest bezwarunkowa akceptacja wskazanych zastrzeżeń co do zasad odpowiedzialności. (6) Niektóre fragmenty niniejszej opinii prawnej albo nawet cała jej treść merytoryczna – w wymiarze abstrakcyjnym, bez możliwości identyfikacji Klienta/Zleceniodawcy – zostały, zostaną przekazane względnie mogą zostać przekazane do wydawnictw prawniczych, lub wydawnictw o podobnym charakterze (w tym potrali internetowych), celem publikacji jako artykułu prawniczego (względnie innej postaci wydawniczej). Jak również mogą zostać umieszczone na blogu http://adamusrafal.pl. (7) Cała treść niniejszej opinii – jak i jej poszczególne fragmenty – podlega ochronie prawa autorskiego; przy ewentualnym publicznym wykorzystywaniu poglądów prawnych wyrażonych w niniejszej opinii należy powołać się na autora (prof. UO dr hab. Rafał Adamus) i datę wydania opinii. (8) Opinia może być podstawą do sporządzenia przez jej autora glosy krytycznej albo aprobującej w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądu lub innego organu (w szczególności decyzji administracyjnej) które zapadło lub zapadnie w sprawie dotyczącej opinii. Rozdstrzygnięcie sądu lub innego organu może zostać przekazane przez autora do skomentowania innym przedstawicielom doktryny samodzielnie albo wespół z autorem. (9) Opinia została sporządzona w języku polskim. (10) Niniejsza opinia prawna może być okazywana przez Klienta/Zleceniodawcę dowolnym osobom trzecim i instytucjom. Może być ponadto – według dyspozycji Klienta/Zleceniodawcy - powielana przez kogokolwiek w dowolnej liczbie egzemplarzy. Opinia może zostać opublikowana na stronie internetowej Klienta/Zleceniodawcy. Opinia nie może być wykorzystana – w całości lub w części – w interesie innej osoby niż Klient/Zleceniodawca – o ile co innego nie wynika z treści umowy - bez uregulowania osobnego wynagrodzenia za jej sporządzenie. (11) Niniejsza opinia prawna bazuje na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania niniejszej opinii, chyba że z jej treści wynika co innego. (12) Niniejsza opinia prawna może być pierwszą albo kolejną wydaną na zadany temat. (13) Problem prawny zawarty w niniejszej opinii może być wykorzystywany w działalności dydaktycznej. (14) Umowa o przygotowanie opinii prawnej podlega prawu polskiemu.

 

 

Standardowe oświadczenie o braku konfliktu interesów dla Zlecającego opinię prawną

 

W związku ze zleceniem przygotowania opinii prawnej dla Zlecającego oświadczam, że nie pozostaję w związku ze stanem faktycznym opisanym w opinii prawnej w jakimkolwiek świadomym konflikcie interesów, a w szczególności:

  • nie jestem członkiem organów spółek handlowych, przedstawicielem lub pełnomocnikiem przedsiębiorców pozostających w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem opinii;
  • nie byłem wcześniej proszony o sporządzenie opinii prawej – ani nie sporządzałem takiej opinii - przez osobę pozostającą w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem niniejszej opinii;
  • nie wydawałem wcześniejszej opinii prawnej, która byłaby sprzeczna z treścią niniejszej opinii;

wynik niniejszej opinii nie dotyczy moich interesów ani interesów osób mi bliskich.

 

 

Regulamin świadczenia usług Kancelarii Radcy Prawnego Rafał Adamus

 

  1. Usługi prawne świadczone są przez Kancelarię zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych i zasadami etyki radcy prawnego. Kancelaria zobowiązana jest do należytej staranności przy świadczeniu usług prawnych na rzecz Klienta.

  2. Kancelaria świadczy usługi w szczególności w formie:

  1. przygotowywania opinii prawnych

  2. porad prawnych

  3. reprezentacji przed organami stosującymi prawo

  4. dyżurów prawnych

  1. Kancelaria świadczy usługi w godzinach otwarcia biura:

  1. w poniedziałki od 9.00 do 17.00

  2. od wtorku do czwartku od. 8.00 do 17.00

  3. w piątki od 8.00 do 12.00

  1. Kancelaria zobowiązana jest do zachowania poufności i do ścisłego przestrzegania tajemnicy zawodowej.

  2. Klient przedkładając Kancelarii zapytanie prawne jednocześnie składa zlecenie dna świadczenie usług prawnych. Z ważnych powodów Kancelaria może odmówić Klientowi świadczenia usług prawnych.

  3. W przypadku zlecenia sporządzenia opinii prawnej Klient obowiązany jest sformułować na piśmie treść zapytania.

  4. Opinia prawna sporządzona przez Kancelarię wyraża jedynie pogląd prawny w danej sprawie, w oparciu o analizę doktryny prawa i judykatury. Opinia prawna nie daje gwarancji, że wyrażony w niej pogląd zostanie podzielony przez organ stosujący prawo.

  5. Treść opinii prawnej może zostać wykorzystana przez Kancelarię dla potrzeb publikacji naukowych i popularnonaukowych, bez ujawnienia tożsamości Klienta ani tożsamości danej sprawy.

  6. Klient ma obowiązek przedstawić Kancelarii stan faktyczny sprawy zgodnie z prawdą, bez zatajania czegokolwiek.

  7. W przypadku przedstawienia przez Kancelarię możliwości różnych rozwiązań prawnych w danej kwestii wybór sposobu prowadzenia sprawy należy wyłącznie do Klienta.

  8. Kancelaria może podzlecać prowadzenie powierzonych jej spraw innym osobom, a w tym – w szczególności – może udzielać pełnomocnictw substytucyjnych w sprawach sądowych i administracyjnych.

  9. Klient ponosi wszelkie koszty sądowe, skarbowe i podatkowe prowadzonych spraw, w tym w szczególności opłaty sądowe, koszty pozyskania niezbędnych dokumentów, opłaty od pełnomocnictwa, koszty biegłych, koszty postępowania egzekucyjnego. Kancelaria nie pokrywa tych kosztów ze swojego wynagrodzenia za świadczone usługi.

  10. Klient ponosi koszty dojazdów Kancelarii w jego sprawach poza miasto Gliwice. W przypadku środków lokomocji publicznej, Kancelaria ma prawo korzystać z najszybszego środka lokomocji w pierwszej klasie.

  11. Koszty obsługi biurowej sprawy ponosi kancelaria.

  12. Komunikacja Kancelarii z Klientem, w tym przesyłanie pism i dokumentów, a w szczególności wezwania i zobowiązania sądów, odbywa się za pośrednictwem poczty elektronicznej Kancelarii i Klienta, chyba że Kancelaria uzna za właściwy także inny sposób komunikowania się.

  13. Klient obowiązany jest do dostarczenia niezbędnych dokumentów dla prowadzenia sprawy oraz obowiązany jest wskazać inne znane mu źródła dowodowe dla prowadzenia sprawy. Klient odpowiada za prawdziwość przedłożonych dokumentów (innych źródeł dowodowych, np. fotokopii)

  14. W związku ze świadczonymi usługami Kancelaria wystawia faktury VAT. Wysokość wynagrodzenia Kancelarii określa umowa (w tym także umowa ustna) Kancelarii z Klientem. Kancelaria może żądać zaliczki na poczet prowadzonej sprawy.

  15. Z tytułu świadczonych usług Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości trzykrotności faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości wynagrodzenia netto za trzy miesiące.

  16. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria może wypowiedzieć umowę, jeżeli nie otrzyma wynagrodzenia za dwa pełne okresy płatności.

  17. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez Kancelarię następuje na ostatni adres wskazany przez Klienta. Klient może wypowiedzieć pełnomocnictwo Kancelarii w każdym czasie.

  18. Akta prowadzonej sprawy przechowywane są przez Kancelarię przez 10 (dziesięć) lat od zamknięcia sprawy.

  19. Kancelaria na żądanie Klienta przekazuje mu kopie akt sprawy za uprzednim zwrotem kosztów sporządzenia tych kopii.

  20. Pisemna umowa z Klientem może określić odmienne zasady świadczenia usług niż określone w niniejszym Regulaminie. Nie dopuszcza się ustnych odstępstw od treści niniejszego Regulaminu.

  21. Regulamin niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 października 2012 roku.

Trochę w tym z prozy Bohumila Hrabala. Trochę w tym z Franza Kafki. Syndycy masy upadłości upadłych SKOK żądają od członków kas wpłaty podwójnej wartości udziałów na pokrycie straty bilansowej kas. Wszystko przez mocno dyskusyjną interpretację ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo – kredytowych, która stanowi, że „odpowiedzialność członków kas za straty powstałe w kasie może zostać podwyższona w statucie kasy do podwójnej wysokości wpłaconych udziałów”. Na w sumie kilkadziesiąt działających w Polsce kas upadło aż 11. Statystyka ta byłaby jeszcze mniej korzystna gdyby nie przejęcia niektórych SKOK-ów przez banki. Oznacza to, że w Polskę poszło kilkadziesiąt, kilkaset tysięcy wezwań do zapłaty niezrozumiałych dla adresatów roszczeń. Następnie pojawiły się z tego tytułu pozwy o zapłatę, nakazy zapłaty i egzekucje komornicze. W bardzo wielu wypadkach sądy powszechne po merytorycznym, dwuinstancyjnym rozpoznaniu sprawy zasądzały roszczenia syndyków od członków kas. „Taka piękna post-afera” jakby mógł napisać Bohumil Hrabal.

Kwestia powstania odpowiedzialności członków SKOK w upadłości za stratę bilansową na mocy treści statutu kasy i samodzielnej decyzji syndyka należy do doktrynalnie spornych. Część prawników uważa, że syndycy kas absolutnie nie mają tytułu do takich roszczeń, gdyż wspomniana regulacja dotyczy sytuacji normalnej działalności kas, a te w okresie upadłości takowej nie prowadzą. Dla powstania odpowiedzialności członków kas nie wystarczy decyzja syndyka ale potrzebna jest uchwała walnego zgromadzenia (nihil novi), której legalność podlega kontroli sądowej, a takie uchwały nigdy nie zapadły. Argumentów jest więcej. Negatywnie o zasadności roszczeń syndyków wypowiedziała się Prokuratura Krajowa. Materia sporu należy jednak do skomplikowanych i dla prowadzenia rzeczowej dyskusji wymagana jest dogłębna znajomość przepisów z zakresu prawa upadłościowego, spółdzielczego, cywilnego. Orzecznictwo sądowe nie jest niestety w tym zakresie jednolite. Do Sądu Najwyższego trafiło pytanie prawne, sformułowane przez Sąd Okręgowy w Białymstoku, o zasadność dochodzenia przez syndyków roszczeń wobec członków kas z tytułu zwiększonej odpowiedzialności za straty. Czy jest zatem szansa na korzystną dla członków kas uchwałę Sądu Najwyższego­?

Niektóre kasy utraciły płynność na skutek katastrofalnie nieodpowiedniej polityki kredytowej. Za utracone depozyty, do wysokości sumy gwarantowanej (równowartość 100 000 euro), zapłacił Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Rozpuszczono w ten sposób tylko w latach 2014 – 2017 aż 4,3 miliarda złotych, na które przez wiele lat składali się klienci banków operujących w Polsce. Jest to niewątpliwie afera przez bardzo duże „A”.

Według jednej z hipotez schemat działania w niektórych przypadkach był następujący: Pieniądze lokowane przez deponentów wyprowadzono poprzez fikcyjne kredyty i pożyczki. Deponenci w większości nie przekraczali ze swymi depozytami gwarantowanej kwoty 100 000 euro. Bankowy Fundusz Gwarancyjny wypłacił im zatem kwoty gwarantowane. Obyło się zatem bez protestów społecznych. Niestety niezależnie od poglądów etyków i filozofów utrata nawet wielkiego dobra publicznego jest w praktyce zawsze mniej bolesna niż utrata nawet niewielkiego dobra własnego. Jakie jest dalsze hipotetyczne ryzyko? Wierzytelności o spłatę udzielonych kredytów mogą zostać w przyszłości wykupione z dużym dyskontem przez fundusze, które mogą być powiązane z tymi osobami, które sterowały nielegalnymi transferami pieniędzy z kas. Można sobie wyobrazić, że fundusze dopełnią skutecznie aktu windykacji. Wówczas, spekulując dalej, mogłaby zostać w prosty sposób zalegalizowana duża kwota pieniędzy, które wcześniej wyciekły z kas. Nie jest to jednak ani do uchwycenia ani zweryfikowania z perspektywy zwykłego obserwatora.

Niezależnie od hipotez jest jednak namacalny fakt niewypłacalności i upadłości kas za który symboliczny rachunek został wystawiony przez syndyków na członków kas. Dodajmy, że w oparciu o dyskusyjną, niejednoznaczną wykładnię prawa. W znakomitej większości (liczonej per capita) członkami kas są osoby fizyczne. Jakiego rzędu kwotami syndycy obciążają członków kas? Kwoty te są różne. Od kilkunastu, kilkudziesięciu złotych do kilkunastu i kilkudziesięciu tysięcy złotych, a nawet sięgające większych sum. Globalnie są to jednak bardzo poważne środki pieniężne ściągane od sporej części społeczeństwa. Były przypadki, że przed upadłością członkowie kas byli namawiani do konwersji swoich depozytów na wkłady członkowskie. Te ostatnie nie były objęte jakimkolwiek systemem gwarancji. Przeciętny członek kasy nie miał żadnego wpływu na politykę jej władz, która doprowadziła do powstania strat. Przepis o podwójnej odpowiedzialności za straty został pomyślany jako instrument finansowania niedoboru ale za zgodą większości członków kasy wyrażoną w drodze uchwały. Uchwały – dodajmy – podlegającej sądowej kontroli.

Syndycy – w potocznym odbiorze – są urzędnikami sądowymi, jakimś przedłużeniem wymiaru sprawiedliwości. Pozostają, w zakresie legalności swojego działania, pod nadzorem sędziów-komisarzy (zawodowych sędziów wyznaczanych przez sąd). „Licencji” na działanie w konkretnej sprawie udziela syndykowi sąd upadłościowy. Syndycy reprezentują zatem powagę państwa.

Jak wygląda proces windykacyjny w praktyce? Przedsądowe wezwanie do zapłaty dla mniej odpornych adresatów bywa wystarczającą motywacją do zapłaty. W wielu wypadkach monit syndyka – jako zjawisko niezrozumiałe dla laika - trafiał jednak do kosza. Problem w ten sposób nie znikał. Kolejny etap windykacji to doręczenie pozwanemu członkowi kasy nakazu zapłaty z odpisem pozwu i załączników. Pozew to kilkanaście stron tekstu w języku prawniczym przy zachowaniu zasad dobrej erystyki. Za powoda – syndyka masy upadłości kasy występuje prestiżowa kancelaria. Kolejnych kilkadziesiąt stron dokumentacji to załączniki, w tym opinia prawna, kopie precedensowych orzeczeń zasądzających świadczenia od członków kas. Hermetyczna tematyka prawna wymagająca dużej wiedzy specjalistycznej. Koszty naprawdę fachowej pomocy prawnej dla pozwanego członka kasy mocno przekraczają wartość przedmiotu sporu. Walka Dawida z Goliatem. Zignorowanie nakazu zapłaty prowadzi do uprawomocnienia się nakazu zapłaty i interwencji komornika.

W tej „post – aferze” najbardziej bolesne ze społecznego punktu widzenia nie są chyba nawet pieniądze, których zapłaty żądają syndycy. Chodzi o coś więcej. Oto – w społecznym odbiorze - nie rozlicza się (również w wymiarze finansowym) w wystarczającym stopniu prawdziwych winnych niewypłacalności kas. Nie jest społecznie wiadomym jakie są postępy w windykacji pożyczkobiorców upadłych kas. Natomiast dużą determinację poświęcono na dochodzenie dyskusyjnych roszczeń od tych najsłabszych – członków kas. Osób które nie ponoszą ani prawnej ani moralnej odpowiedzialności za upadłości SKOK -ów.

Niewypłacalność tak dużej liczby SKOK-ów to przejaw kryzysu państwa. Następstwa upadłości w postaci fali roszczeń o podwójną odpowiedzialność członków kas również bulwersują. Nie można oczywiście porównywać mechanizmów afery SKOK z dochodzeniem roszczeń przez syndyków powołujących się na przyjętą przez nich wykładnię przepisów. Niemniej praktyki te wywołują bardzo negatywne emocje społeczne. Czy zatem Sąd Najwyższy położy kres tej „post-aferze”?

 

o

Ekspertyzy z zakresu prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego

i gospodarczego

na najwyższym poziomie merytorycznym.

Lokalizacja

Kontakt 

ul. Księcia Ziemowita 10/6, 44-100  Gliwice

             tel. 609 833 515

             adamus_rafal@wp.pl

 

 

Strona główna  | Blog | Usługi | Kontakt

 

 

 © WebWave 2017