Kilka uwag o zastawie zwykłym.
06 grudnia 2018

Blog

 

 

Standardowe zastrzeżenia co do wydawanych opinii prawnych.

 

(1) Niniejsza opinia prawna korzysta ze swobody wypowiedzi i jest jedynie poglądem prawniczymym w danej sprawie; została ona przygotowana w oparciu o wiedzę autora i odzwierciedla jego poglądy naukowe; nie jest jednak wykluczone prezentowanie przez inne osoby lub instytucje innego poglądu doktrynalnego/orzeczniczego/praktycznego niż zawarty w niniejszej opinii. (2) Niniejsza opinia została w całości przygotowana przez jej autora, bez pomocy asystentów/ innych osób. (3) Niniejsza opinia odzwierciedla obiektywne poglądy autora. Wnioski opinii nie są determinowane życzeniem Klienta/Zleceniodawcy. Klient/Zleceniodawca nie może narzucać ani sposobu argumentacji ani wniosków opinii prawnej. (4) Przy wydawaniu niniejszej opinii prawnej za podstawę stanu faktycznego przyjęto tylko te informacje, które zostały wyraźnie podane w niniejszej opinii. Opinia odnosi się do zdarzeń przeszłych (opinia post factum), chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej w jej treści. (5) Odpowiedzialność cywilna autora opinii ograniczona jest do wyskości faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. Warunkiem bezwzględnym posługiwania się niniejszą opinią, przez kogokolwiek, jest bezwarunkowa akceptacja wskazanych zastrzeżeń co do zasad odpowiedzialności. (6) Niektóre fragmenty niniejszej opinii prawnej albo nawet cała jej treść merytoryczna – w wymiarze abstrakcyjnym, bez możliwości identyfikacji Klienta/Zleceniodawcy – zostały, zostaną przekazane względnie mogą zostać przekazane do wydawnictw prawniczych, lub wydawnictw o podobnym charakterze (w tym potrali internetowych), celem publikacji jako artykułu prawniczego (względnie innej postaci wydawniczej). Jak również mogą zostać umieszczone na blogu http://adamusrafal.pl. (7) Cała treść niniejszej opinii – jak i jej poszczególne fragmenty – podlega ochronie prawa autorskiego; przy ewentualnym publicznym wykorzystywaniu poglądów prawnych wyrażonych w niniejszej opinii należy powołać się na autora (prof. UO dr hab. Rafał Adamus) i datę wydania opinii. (8) Opinia może być podstawą do sporządzenia przez jej autora glosy krytycznej albo aprobującej w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądu lub innego organu (w szczególności decyzji administracyjnej) które zapadło lub zapadnie w sprawie dotyczącej opinii. Rozdstrzygnięcie sądu lub innego organu może zostać przekazane przez autora do skomentowania innym przedstawicielom doktryny samodzielnie albo wespół z autorem. (9) Opinia została sporządzona w języku polskim. (10) Niniejsza opinia prawna może być okazywana przez Klienta/Zleceniodawcę dowolnym osobom trzecim i instytucjom. Może być ponadto – według dyspozycji Klienta/Zleceniodawcy - powielana przez kogokolwiek w dowolnej liczbie egzemplarzy. Opinia może zostać opublikowana na stronie internetowej Klienta/Zleceniodawcy. Opinia nie może być wykorzystana – w całości lub w części – w interesie innej osoby niż Klient/Zleceniodawca – o ile co innego nie wynika z treści umowy - bez uregulowania osobnego wynagrodzenia za jej sporządzenie. (11) Niniejsza opinia prawna bazuje na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania niniejszej opinii, chyba że z jej treści wynika co innego. (12) Niniejsza opinia prawna może być pierwszą albo kolejną wydaną na zadany temat. (13) Problem prawny zawarty w niniejszej opinii może być wykorzystywany w działalności dydaktycznej. (14) Umowa o przygotowanie opinii prawnej podlega prawu polskiemu.

 

 

Standardowe oświadczenie o braku konfliktu interesów dla Zlecającego opinię prawną

 

W związku ze zleceniem przygotowania opinii prawnej dla Zlecającego oświadczam, że nie pozostaję w związku ze stanem faktycznym opisanym w opinii prawnej w jakimkolwiek świadomym konflikcie interesów, a w szczególności:

  • nie jestem członkiem organów spółek handlowych, przedstawicielem lub pełnomocnikiem przedsiębiorców pozostających w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem opinii;
  • nie byłem wcześniej proszony o sporządzenie opinii prawej – ani nie sporządzałem takiej opinii - przez osobę pozostającą w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem niniejszej opinii;
  • nie wydawałem wcześniejszej opinii prawnej, która byłaby sprzeczna z treścią niniejszej opinii;

wynik niniejszej opinii nie dotyczy moich interesów ani interesów osób mi bliskich.

 

 

Regulamin świadczenia usług Kancelarii Radcy Prawnego Rafał Adamus

 

  1. Usługi prawne świadczone są przez Kancelarię zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych i zasadami etyki radcy prawnego. Kancelaria zobowiązana jest do należytej staranności przy świadczeniu usług prawnych na rzecz Klienta.

  2. Kancelaria świadczy usługi w szczególności w formie:

  1. przygotowywania opinii prawnych

  2. porad prawnych

  3. reprezentacji przed organami stosującymi prawo

  4. dyżurów prawnych

  1. Kancelaria świadczy usługi w godzinach otwarcia biura:

  1. w poniedziałki od 9.00 do 17.00

  2. od wtorku do czwartku od. 8.00 do 17.00

  3. w piątki od 8.00 do 12.00

  1. Kancelaria zobowiązana jest do zachowania poufności i do ścisłego przestrzegania tajemnicy zawodowej.

  2. Klient przedkładając Kancelarii zapytanie prawne jednocześnie składa zlecenie dna świadczenie usług prawnych. Z ważnych powodów Kancelaria może odmówić Klientowi świadczenia usług prawnych.

  3. W przypadku zlecenia sporządzenia opinii prawnej Klient obowiązany jest sformułować na piśmie treść zapytania.

  4. Opinia prawna sporządzona przez Kancelarię wyraża jedynie pogląd prawny w danej sprawie, w oparciu o analizę doktryny prawa i judykatury. Opinia prawna nie daje gwarancji, że wyrażony w niej pogląd zostanie podzielony przez organ stosujący prawo.

  5. Treść opinii prawnej może zostać wykorzystana przez Kancelarię dla potrzeb publikacji naukowych i popularnonaukowych, bez ujawnienia tożsamości Klienta ani tożsamości danej sprawy.

  6. Klient ma obowiązek przedstawić Kancelarii stan faktyczny sprawy zgodnie z prawdą, bez zatajania czegokolwiek.

  7. W przypadku przedstawienia przez Kancelarię możliwości różnych rozwiązań prawnych w danej kwestii wybór sposobu prowadzenia sprawy należy wyłącznie do Klienta.

  8. Kancelaria może podzlecać prowadzenie powierzonych jej spraw innym osobom, a w tym – w szczególności – może udzielać pełnomocnictw substytucyjnych w sprawach sądowych i administracyjnych.

  9. Klient ponosi wszelkie koszty sądowe, skarbowe i podatkowe prowadzonych spraw, w tym w szczególności opłaty sądowe, koszty pozyskania niezbędnych dokumentów, opłaty od pełnomocnictwa, koszty biegłych, koszty postępowania egzekucyjnego. Kancelaria nie pokrywa tych kosztów ze swojego wynagrodzenia za świadczone usługi.

  10. Klient ponosi koszty dojazdów Kancelarii w jego sprawach poza miasto Gliwice. W przypadku środków lokomocji publicznej, Kancelaria ma prawo korzystać z najszybszego środka lokomocji w pierwszej klasie.

  11. Koszty obsługi biurowej sprawy ponosi kancelaria.

  12. Komunikacja Kancelarii z Klientem, w tym przesyłanie pism i dokumentów, a w szczególności wezwania i zobowiązania sądów, odbywa się za pośrednictwem poczty elektronicznej Kancelarii i Klienta, chyba że Kancelaria uzna za właściwy także inny sposób komunikowania się.

  13. Klient obowiązany jest do dostarczenia niezbędnych dokumentów dla prowadzenia sprawy oraz obowiązany jest wskazać inne znane mu źródła dowodowe dla prowadzenia sprawy. Klient odpowiada za prawdziwość przedłożonych dokumentów (innych źródeł dowodowych, np. fotokopii)

  14. W związku ze świadczonymi usługami Kancelaria wystawia faktury VAT. Wysokość wynagrodzenia Kancelarii określa umowa (w tym także umowa ustna) Kancelarii z Klientem. Kancelaria może żądać zaliczki na poczet prowadzonej sprawy.

  15. Z tytułu świadczonych usług Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości trzykrotności faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości wynagrodzenia netto za trzy miesiące.

  16. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria może wypowiedzieć umowę, jeżeli nie otrzyma wynagrodzenia za dwa pełne okresy płatności.

  17. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez Kancelarię następuje na ostatni adres wskazany przez Klienta. Klient może wypowiedzieć pełnomocnictwo Kancelarii w każdym czasie.

  18. Akta prowadzonej sprawy przechowywane są przez Kancelarię przez 10 (dziesięć) lat od zamknięcia sprawy.

  19. Kancelaria na żądanie Klienta przekazuje mu kopie akt sprawy za uprzednim zwrotem kosztów sporządzenia tych kopii.

  20. Pisemna umowa z Klientem może określić odmienne zasady świadczenia usług niż określone w niniejszym Regulaminie. Nie dopuszcza się ustnych odstępstw od treści niniejszego Regulaminu.

  21. Regulamin niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 października 2012 roku.

 

Zgodnie z art. 307 k.c. do ustanowienia zastawu rękodajnego (zwykłego, cywilnego), oprócz stosownej umowy pomiędzy właścicielem rzeczy a wierzycielem, niezbędne jest „wydanie rzeczy wierzycielowi albo osobie trzeciej, na którą strony się zgodziły”. Z zasadą wyrażoną w art. 307 k.c. koresponduje treść 325 § 1 k.c. Ten ostatni przepis stanowi, iż jeżeli zastawnik zwróci rzecz zastawcy, zastaw wygasa bez względu na zastrzeżenie przeciwne.

 

Jeżeli umowa przewiduje co prawda wydanie przedmiotu zastawu zastawnikowi jednocześnie jednak przewiduje oddanie przedmiotu zastawu zastawcy i daje uprawnienie zastawcy do zbycia przedmiotu zastawu pod warunkiem zastąpienia rzeczy zbytych rzeczami tego samego rodzaju ilości i jakości, na którą przejdzie obciążenie zastawem to powstaje wątpliwość co do skuteczności zastawu. W piśmiennictwie uważa się, iż w art. 307 k.c. chodzi o to ażeby „wierzyciel miał rzecz w swoim władaniu jako posiadacz zależny. Wydanie rzeczy zastawnikowi w posiadanie nastąpić może w sposób określony w art. 348, 350 – 351, natomiast nie może polegać na pozostawieniu jej we władaniu zastawcy jako posiadacza zależnego lub dzierżyciela (art. 349).” Tymczasem zgodnie z postanowieniami umowy zastawca zachowuje władztwo nad przedmiotem zastawu, nie tylko jako przechowawca, ale także jako uprawniony do zmiany składu przedmiotu zastawu.

 

Nadmienić wszelako należy, iż w praktyce spotyka się niekiedy pogląd, iż przedmiot zastawu nie musi być faktycznie wydany zastawnikowi, a wydanie może polegać na sporządzeniu protokołu przekazania i objęcia na tej podstawie władztwa nad przedmiotem zastawu na zasadach tzw. traditio longa manu (art. 348 zd. 2 k.c.). Dalszym elementem takiego poglądu jest założenie, iż przepisy Kodeksu cywilnego nakazując wydanie przedmiotu zastawu zastawnikowi, nie wypowiadają się w kwestii sposobu wykonywania władztwa przez zastawnika nad wydaną mu rzeczą. W szczególności nie zakazują one aby władztwo było wykonywane przez zastawnika w sposób bezpośredni. W konsekwencji nic nie stoi na przeszkodzie by zastawnik odebrany od zastawcy przedmiot wydał zastawcy na przechowanie. Natomiast przepis art. 325 k.c. przez zwrot przedmiotu zastawu rozumie nie tyle fakt fizycznego zwrotu rzeczy, ale taki akt wręczenia przedmiotu zastawu, z którym związany jest zamiar zastawnika nakierowany na wygaśnięcie zastawu.

Pogląd powyższy wzbudza jednak wątpliwości, gdyż przyjęte przez niego założenia wypaczają istotę zastawu, a umowa przechowania pomiędzy zastawnikiem (składającym) a zastawca (przechowawcą) podlega kwalifikacji jako czynność prawna zmierzająca do obejścia prawa z konsekwencjami z art. 58 § 1 k.c., przewidującymi nieważność takiej czynności prawnej.

 

Oczywiste wątpliwości budzi klauzula umowna według której jeżeli zastawca nie wywiąże się z płatności zastawnik zaspokoi swoje roszczenia poprzez przejęcie na własność przedmiotu zastawu rękodajnego. Dopuszczalność powyższej klauzuli może wzbudzać wątpliwości w zestawieniu z treścią art. 312 k.c., który stanowi, iż „zaspokojenie zastawnika z rzeczy obciążonej następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym.” Podnieść należy, iż zastaw jest ograniczonym prawem rzeczowym (prawem o tzw. skutku erga omnes, czyli skutecznym nie tylko wobec stron umowy zastawu, ale także wobec osób trzecich). Oznacza to, iż przepisy regulujące zastaw są w zasadzie bezwzględnie obowiązujące, a strony przy zawieraniu umowy o ustanowieniu zastawu, w takim zakresie w jakim zastaw jest uregulowany ustawą nie korzystają z zasady swobody umów (art. 353 1 k.c.). W piśmiennictwie podnosi się, iż „zastaw nie daje wierzycielowi prawa samodzielnego zaspokojenia swojej wierzytelności z przedmiotu zastawu z pominięciem postępowania egzekucyjnego.” Tak S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 1999, s. 434, 435. Podobnie: J.Szachułowicz, w: Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I, Warszawa 1997, s. 517 – 518. Wyjątki od zasady ustanowionej w art. 312 mają wyłącznie charakter ustawowy (de lege lata dotyczy to przede wszystkim zastawu rejestrowego).

 

Zastaw rękodajny wygasa z chwilą wygaśnięcia wierzytelności, która zabezpiecza. W piśmiennictwie podnosi się, iż „wynika to z akcesoryjności zastawu w stosunku do wierzytelności zabezpieczonej. Przepis art. 306 § 1 k.c. wyraźnie akcentuje związek między zastawem, jako zabezpieczeniem wierzytelności, a wierzytelnością zabezpieczoną.” J. Golaczyński, w System prawa prywatnego. Tom 4 Prawo rzeczowe pod red. E. Gniewka, Warszawa 2005, s. 474.

 

 

 

 

o

Ekspertyzy z zakresu prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego

i gospodarczego

na najwyższym poziomie merytorycznym.

Lokalizacja

Kontakt 

ul. Księcia Ziemowita 10/6, 44-100  Gliwice

             tel. 609 833 515

             adamus_rafal@wp.pl

 

 

Strona główna  | Blog | Usługi | Kontakt

 

 

 © WebWave 2017