Jeszcze o zbyciu udziałów w spółce z o.o.
10 grudnia 2018

Blog

 

Zgodnie z art. 182. § 1 k.s.h. zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz zastawienie udziału umowa spółki może uzależnić od zgody spółki albo w inny sposób ograniczyć.

 

Umowa spółki może stanowić, że zbycie udziałów lub ich zastawienie wymaga zezwolenia w formie uchwały wspólników podjętej bezwzględną większością głosów. Jest to pierwszy – aczkolwiek nie jedyny – dozwolony przez prawo sposób ograniczenia obrotu udziałami w spółce zgodnie z postanowieniami obowiązującej w niej umowy.

 

Zwrot „zbycie” jest bardzo pojemny i oznacza, iż w jego zakres wchodzi m.in.:

· sprzedaż udziałów

· darowizna udziałów

· zamiana udziałów

· przewłaszczenie na zabezpieczenie udziałów (inne czynności powiernicze)

 

Wskazany przypadek „zbycia” udziałów nie dotyczy natomiast np. sytuacji spadkobrania udziałów.

 

Bez zgody spółki w postaci uchwały wspólników udziały nie mogą być zbyte. Uchwała w tej materii podlega zaskarżeniu do sądu na ogólnych zasadach (art. 249 i n. k.s.h.).

 

Niebezpieczeństwo blokowania zbycia udziałów może powstać w szczególności:

 

  1. przy przyjęciu koncepcji, iż uchwałę o wyrażeniu zgody na zbycie udziałów można podjąć tylko na Zgromadzenie Wspólników, względnie przy braku jednomyślności wspólników na tzw. kurendę w sprawie głosowania nad zezwoleniem na zbycie udziałów, względnie w przypadku odmowy zwołania przez Zarząd zgromadzenia wspólników na żądanie uprawnionego wspólnika i obstrukcji postępowania sądowego w przedmiocie upoważnienia sądowego wspólnika do zwołania Zgromadzenia Wspólników
  2. przy o wiele wcześniejszym powiadamianiu wspólników o terminie obrad Zgromadzenia Wspólników, tak aby żądanie wspólnika co do zajęcia się sprawą zbycia udziałów nie mogło zostać uwzględnione wobec wcześniejszego ustalenia porządku obrad na dane Zgromadzenie Wspólników
  3. przy zaskarżeniu - w drodze powództwa - uchwały w przedmiocie zezwolenia na zbycie udziałów wraz wnioskiem o zabezpieczenie tego powództwa w postaci wstrzymania wykonania tej uchwały przez sąd

 

Drugim z ograniczeń w obrocie udziałami może być postanowienie umowy spółki, że wspólnicy mają pierwszeństwo nabycia udziałów przeznaczonych do zbycia. Prawo tak ukształtowane nie jest prawem pierwokupu w rozumieniu art. 596 i n. k.c., gdyż to ostatnie rządzi się innymi zasadami, ale innym prawem pierwszeństwa (praelatio inter socios).

 

Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy jest nieważna w rozumieniu art. 58 § 1 k.c. Można jednak założyć zajście następujących sytuacji w których nie wykonuje się prawa pierwszeństwa, a wyniku których ma miejsce przejęcie udziału przez osobę trzecią lub uzyskanie przez osobę trzecią podobnych skutków prawnych:

 

  • prowadzenie egzekucji w stosunku do dotychczasowego wspólnika i sprzedaż jego udziału w drodze egzekucji (art. 185 k.s.h. daje w zasadzie zarządowi spółki prawo zadecydowania o osobie nabywcy udziału)
  • nabycie udziałów przez samą spółkę na zasadach wskazanych w art. 200 k.s.h.
  • umorzenie udziałów na zasadzie art. 199 k.s.h. (wymagające jednak uprzedniej zmiany umowy spółki określającej przesłanki i tryb umorzenia przymusowego) względnie wyłączenie wspólnika ze spółki (na zasadzie art. 266 i n. k.s.h.) z jednoczesnym podwyższeniem kapitału zakładowego z wyłączeniem tzw. prawa poboru
  • można obciążyć udział zastawem albo zastawem rejestrowym (na to wymagana jest zgoda Zgromadzenia Wspólników, operacja taka nie dotyczy jednak tzw. prawa pierwszeństwa) i następnie /a/ doprowadzić do przejęcia udziału przez zastawnika zastawu rejestrowego względnie do egzekucji z zastawu zwykłego i rejestrowego /b/ zmienić umowę spółki (art. 187 § 2 k.s.h.) tak aby z zastawionego udziału zastawnik wykonywał prawo głosu

można obciążyć udział w spółce ograniczonym prawem rzeczowym jakim jest użytkowanie (art. 252 i n. k.c.) – co może nastąpić bez zgody Zgromadzenia Wspólników – a następnie zmienić umowę spółki (art. 187 § 2 k.s.h.) tak aby obciążonego udziału użytkownik wykonywał prawo głosu.

 

o

Ekspertyzy z zakresu prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego

i gospodarczego

na najwyższym poziomie merytorycznym.

Lokalizacja

Kontakt 

ul. Księcia Ziemowita 10/6, 44-100  Gliwice

             tel. 609 833 515

             adamus_rafal@wp.pl

 

 

Strona główna  | Blog | Usługi | Kontakt

 

 

 © WebWave 2017