DE LEGE FERENDA: POTRZEBNA JEST KONSTRUKCJA
ACTIO PRO SOCIO PRZECIWKO SYNDYKOWI.
17 sierpnia 2019

Blog

 

 

Standardowe zastrzeżenia co do wydawanych opinii prawnych.

 

(1) Niniejsza opinia prawna korzysta ze swobody wypowiedzi i jest jedynie poglądem prawniczymym w danej sprawie; została ona przygotowana w oparciu o wiedzę autora i odzwierciedla jego poglądy naukowe; nie jest jednak wykluczone prezentowanie przez inne osoby lub instytucje innego poglądu doktrynalnego/orzeczniczego/praktycznego niż zawarty w niniejszej opinii. (2) Niniejsza opinia została w całości przygotowana przez jej autora, bez pomocy asystentów/ innych osób. (3) Niniejsza opinia odzwierciedla obiektywne poglądy autora. Wnioski opinii nie są determinowane życzeniem Klienta/Zleceniodawcy. Klient/Zleceniodawca nie może narzucać ani sposobu argumentacji ani wniosków opinii prawnej. (4) Przy wydawaniu niniejszej opinii prawnej za podstawę stanu faktycznego przyjęto tylko te informacje, które zostały wyraźnie podane w niniejszej opinii. Opinia odnosi się do zdarzeń przeszłych (opinia post factum), chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej w jej treści. (5) Odpowiedzialność cywilna autora opinii ograniczona jest do wyskości faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. Warunkiem bezwzględnym posługiwania się niniejszą opinią, przez kogokolwiek, jest bezwarunkowa akceptacja wskazanych zastrzeżeń co do zasad odpowiedzialności. (6) Niektóre fragmenty niniejszej opinii prawnej albo nawet cała jej treść merytoryczna – w wymiarze abstrakcyjnym, bez możliwości identyfikacji Klienta/Zleceniodawcy – zostały, zostaną przekazane względnie mogą zostać przekazane do wydawnictw prawniczych, lub wydawnictw o podobnym charakterze (w tym potrali internetowych), celem publikacji jako artykułu prawniczego (względnie innej postaci wydawniczej). Jak również mogą zostać umieszczone na blogu http://adamusrafal.pl. (7) Cała treść niniejszej opinii – jak i jej poszczególne fragmenty – podlega ochronie prawa autorskiego; przy ewentualnym publicznym wykorzystywaniu poglądów prawnych wyrażonych w niniejszej opinii należy powołać się na autora (prof. UO dr hab. Rafał Adamus) i datę wydania opinii. (8) Opinia może być podstawą do sporządzenia przez jej autora glosy krytycznej albo aprobującej w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądu lub innego organu (w szczególności decyzji administracyjnej) które zapadło lub zapadnie w sprawie dotyczącej opinii. Rozdstrzygnięcie sądu lub innego organu może zostać przekazane przez autora do skomentowania innym przedstawicielom doktryny samodzielnie albo wespół z autorem. (9) Opinia została sporządzona w języku polskim. (10) Niniejsza opinia prawna może być okazywana przez Klienta/Zleceniodawcę dowolnym osobom trzecim i instytucjom. Może być ponadto – według dyspozycji Klienta/Zleceniodawcy - powielana przez kogokolwiek w dowolnej liczbie egzemplarzy. Opinia może zostać opublikowana na stronie internetowej Klienta/Zleceniodawcy. Opinia nie może być wykorzystana – w całości lub w części – w interesie innej osoby niż Klient/Zleceniodawca – o ile co innego nie wynika z treści umowy - bez uregulowania osobnego wynagrodzenia za jej sporządzenie. (11) Niniejsza opinia prawna bazuje na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania niniejszej opinii, chyba że z jej treści wynika co innego. (12) Niniejsza opinia prawna może być pierwszą albo kolejną wydaną na zadany temat. (13) Problem prawny zawarty w niniejszej opinii może być wykorzystywany w działalności dydaktycznej. (14) Umowa o przygotowanie opinii prawnej podlega prawu polskiemu.

 

 

Standardowe oświadczenie o braku konfliktu interesów dla Zlecającego opinię prawną

 

W związku ze zleceniem przygotowania opinii prawnej dla Zlecającego oświadczam, że nie pozostaję w związku ze stanem faktycznym opisanym w opinii prawnej w jakimkolwiek świadomym konflikcie interesów, a w szczególności:

  • nie jestem członkiem organów spółek handlowych, przedstawicielem lub pełnomocnikiem przedsiębiorców pozostających w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem opinii;
  • nie byłem wcześniej proszony o sporządzenie opinii prawej – ani nie sporządzałem takiej opinii - przez osobę pozostającą w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem niniejszej opinii;
  • nie wydawałem wcześniejszej opinii prawnej, która byłaby sprzeczna z treścią niniejszej opinii;

wynik niniejszej opinii nie dotyczy moich interesów ani interesów osób mi bliskich.

 

 

Regulamin świadczenia usług Kancelarii Radcy Prawnego Rafał Adamus

 

  1. Usługi prawne świadczone są przez Kancelarię zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych i zasadami etyki radcy prawnego. Kancelaria zobowiązana jest do należytej staranności przy świadczeniu usług prawnych na rzecz Klienta.

  2. Kancelaria świadczy usługi w szczególności w formie:

  1. przygotowywania opinii prawnych

  2. porad prawnych

  3. reprezentacji przed organami stosującymi prawo

  4. dyżurów prawnych

  1. Kancelaria świadczy usługi w godzinach otwarcia biura:

  1. w poniedziałki od 9.00 do 17.00

  2. od wtorku do czwartku od. 8.00 do 17.00

  3. w piątki od 8.00 do 12.00

  1. Kancelaria zobowiązana jest do zachowania poufności i do ścisłego przestrzegania tajemnicy zawodowej.

  2. Klient przedkładając Kancelarii zapytanie prawne jednocześnie składa zlecenie dna świadczenie usług prawnych. Z ważnych powodów Kancelaria może odmówić Klientowi świadczenia usług prawnych.

  3. W przypadku zlecenia sporządzenia opinii prawnej Klient obowiązany jest sformułować na piśmie treść zapytania.

  4. Opinia prawna sporządzona przez Kancelarię wyraża jedynie pogląd prawny w danej sprawie, w oparciu o analizę doktryny prawa i judykatury. Opinia prawna nie daje gwarancji, że wyrażony w niej pogląd zostanie podzielony przez organ stosujący prawo.

  5. Treść opinii prawnej może zostać wykorzystana przez Kancelarię dla potrzeb publikacji naukowych i popularnonaukowych, bez ujawnienia tożsamości Klienta ani tożsamości danej sprawy.

  6. Klient ma obowiązek przedstawić Kancelarii stan faktyczny sprawy zgodnie z prawdą, bez zatajania czegokolwiek.

  7. W przypadku przedstawienia przez Kancelarię możliwości różnych rozwiązań prawnych w danej kwestii wybór sposobu prowadzenia sprawy należy wyłącznie do Klienta.

  8. Kancelaria może podzlecać prowadzenie powierzonych jej spraw innym osobom, a w tym – w szczególności – może udzielać pełnomocnictw substytucyjnych w sprawach sądowych i administracyjnych.

  9. Klient ponosi wszelkie koszty sądowe, skarbowe i podatkowe prowadzonych spraw, w tym w szczególności opłaty sądowe, koszty pozyskania niezbędnych dokumentów, opłaty od pełnomocnictwa, koszty biegłych, koszty postępowania egzekucyjnego. Kancelaria nie pokrywa tych kosztów ze swojego wynagrodzenia za świadczone usługi.

  10. Klient ponosi koszty dojazdów Kancelarii w jego sprawach poza miasto Gliwice. W przypadku środków lokomocji publicznej, Kancelaria ma prawo korzystać z najszybszego środka lokomocji w pierwszej klasie.

  11. Koszty obsługi biurowej sprawy ponosi kancelaria.

  12. Komunikacja Kancelarii z Klientem, w tym przesyłanie pism i dokumentów, a w szczególności wezwania i zobowiązania sądów, odbywa się za pośrednictwem poczty elektronicznej Kancelarii i Klienta, chyba że Kancelaria uzna za właściwy także inny sposób komunikowania się.

  13. Klient obowiązany jest do dostarczenia niezbędnych dokumentów dla prowadzenia sprawy oraz obowiązany jest wskazać inne znane mu źródła dowodowe dla prowadzenia sprawy. Klient odpowiada za prawdziwość przedłożonych dokumentów (innych źródeł dowodowych, np. fotokopii)

  14. W związku ze świadczonymi usługami Kancelaria wystawia faktury VAT. Wysokość wynagrodzenia Kancelarii określa umowa (w tym także umowa ustna) Kancelarii z Klientem. Kancelaria może żądać zaliczki na poczet prowadzonej sprawy.

  15. Z tytułu świadczonych usług Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości trzykrotności faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości wynagrodzenia netto za trzy miesiące.

  16. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria może wypowiedzieć umowę, jeżeli nie otrzyma wynagrodzenia za dwa pełne okresy płatności.

  17. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez Kancelarię następuje na ostatni adres wskazany przez Klienta. Klient może wypowiedzieć pełnomocnictwo Kancelarii w każdym czasie.

  18. Akta prowadzonej sprawy przechowywane są przez Kancelarię przez 10 (dziesięć) lat od zamknięcia sprawy.

  19. Kancelaria na żądanie Klienta przekazuje mu kopie akt sprawy za uprzednim zwrotem kosztów sporządzenia tych kopii.

  20. Pisemna umowa z Klientem może określić odmienne zasady świadczenia usług niż określone w niniejszym Regulaminie. Nie dopuszcza się ustnych odstępstw od treści niniejszego Regulaminu.

  21. Regulamin niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 października 2012 roku.

 

Nikt nie obwieści „końca historii w prawie”. Obecnie[1] dynamika zmian przepisów jest większa niż kilkadziesiąt czy nawet kilkanaście lat temu.[2] Co więcej, współczesny obraz prawa jawi się jako zbiór stale zmieniających się norm, obejmujących sobą co raz większą przestrzeń regulacji. W dziedzinie prawa o niewypłacalności zasadnicza, rewolucyjna reforma przypadała na lata 2003[3] i 2015[4], z licznymi korektami[5], ale uchwalono już zmiany w społecznie bardzo ważnej upadłości konsumenckiej[6], czy w zakresie tzw. cyfryzacji postępowania[7]. Kolejny ważny projekt zmian powinien dotyczyć zagadnienia niewypłacalności członków grupy kapitałowej.[8] Zasadnicze zmiany w przepisach o układzie wymusi tzw. dyrektywa restrukturyzacyjna.[9]

 

Jedną z potrzebnych instytucji jest actio pro socio przeciw syndykowi.

 

Jeżeli syndyk wyrządzi szkodę w majątku upadłego (masie upadłości) to – w granicach adekwatnego związku przyczynowego – poszkodowanym jest upadły. Upadły w toku postępowania upadłościowego nie może jednak korzystać ze swojego majątku, rozporządzać nim, pobierać z niego pożytków. Majątek upadłego służy zaspokojeniu wierzycieli i stanowi masę upadłości. Z tej przyczyny należy zakładać faktyczny desinteressment upadłego w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych od syndyka. Postępowanie upadłościowe może zostać prawomocnie uchylone, umorzone albo zakończone, w tym ostatnim przypadku także bez likwidacji jednostki organizacyjnej jaką tworzy upadły. Z wymienioną tam chwilą wszelkie atrybuty własności majątku powracają do rąk byłego upadłego. Zatem, jeżeli syndyk wyrządzi szkodę w majątku upadłego, to z jednej strony poszkodowanym pozostaje upadły ale z drugiej strony nie ma on tytułu do konsumpcji odszkodowania dopóty dopóki postępowanie upadłościowe trwa.

De lege ferenda należałoby wyraźnie zaznaczyć w ustawie, że jeżeli syndyk masy upadłości wyrządza swoim zachowaniem szkodę w masie upadłości to do czasu prawomocnego uchylenia, umorzenia lub zakończenia postępowania upadłościowego jest to szkoda wyrządzona wierzycielom poprzez uszczuplenie możliwości zaspokojenia z masy upadłości.

Jednakże szkoda majątkowa jaką ponosi pojedynczy wierzyciel, wyliczona metodą dyferencyjną, wyraża się jedynie w różnicy pomiędzy tym co wierzyciel otrzymałby w ramach planu podziału gdyby szkody nie wyrządzono, a tym co wierzyciel faktycznie otrzymał. W praktyce jest jednak mało prawdopodobne jest wystąpienie o odszkodowanie przez wszystkich wierzycieli. Nie w każdym wypadku syndyk – sprawca szkody zostanie odwołany, a następnie pozwany o odszkodowanie przez nowo powołanego syndyka.

De lege ferenda wydaje się być potrzebne wprowadzenie w Prawie upadłościowym konstrukcji przypominającej actio pro socio. W przypadku niewystąpienia z powództwem o odszkodowanie przeciwko syndykowi w terminie sześciu miesięcy od dnia wyrządzenia szkody uprawnienie takie miałby każdy z wierzycieli upadłego. Wierzyciel powinien zostać wyposażony w kompetencję pozwania syndyka – sprawcy szkody o odszkodowanie do masy upadłości. Ponieważ masa upadłości nie ma ani podmiotowości w wymiarze materialnoprawnym ani w wymiarze proceduralnym legitymację czynną ad causam miałby upadły. Wydaje się, że w toku postępowania upadłościowego do procesu odszkodowawczego, za zgodą wierzyciela – powoda, mógłby w każdym czasie przystąpić – w miejsce dotychczasowego powoda - nowo powołany syndyk masy upadłości. Na wypadek prawomocnego uchylenia, umorzenia lub zakończenia postępowania upadłościowego należałoby przewidzieć subrogację ustawową upadłego w miejsce powoda – wierzyciela albo powoda nowo – połowanego syndyka.

Dlaczego taka zmiana byłaby potrzebna? Po pierwsze, dzięki temu doszłoby do urealnienia funkcji kompensacyjnej odszkodowania. Po drugie, usprawnienie dochodzenia roszczeń miałoby znaczenie z punktu widzenia funkcji profilaktycznej odszkodowania.

 

 

 

[1] Co do krytyki festiwalu zmian w prawie zob. uwagi A. Kidyby, Kultura legislacyjna w kodeksach handlowych, PPH 2015, nr 7, s. 7.

[2] R. Adamus, Zarys ogólny historii prawa upadłościowego w Polsce, w: Historia testis temporum, lux veritatis, vita memoriae, nuntia vetustitas, Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Włodzimierzowi Kaczorowskiemu, pod red. E. Kozerskiej, M. Maciejewskiego, P. Steca, Opole 2015, s. 609

[3] (F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze w zarysie, Kraków 2004, s. 23; K. Flaga-Gieruszyńska, Prawo upadłościowe i naprawcze, wyd. 2, Warszawa 2005, s. 1

[4] Zob. np. A. Hrycaj, Cztery postępowania restrukturyzacyjne, Dor. Restr. 2015, nr 1, s. 2 i n., A. Hrycaj, Pokrzywdzenie wierzycieli jako przesłanka odmowy otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, Dor. Restr. 2016, nr 1, s. 82 i n., J. Kruczalak-Jankowska, Tendencje zmian regulacji prawnych niewypłacalności przedsiębiorców w prawie polskim, PPH 2016, nr 1, s. 5

[5] D. Mirowska, W. Mirowski, Następstwa nowelizacji Prawa upadłościowego i naprawczego wprowadzonych na przestrzeni lat 2009-2011, RPEiS 2013, Nr 4, s. 121 i n., A.J. Witosz, w: System prawa handlowego, t. 6, s. 618

[6] R. Adamus, Upadłość osoby fizycznej a stosunki majątkowe małżeńskie de lege ferenda, Rejent 2018, nr 2, s. 9

[7] R. Adamus, Najważniejsze planowane zmiany dotyczące Prawa upadłościowego i Prawa restrukturyzacyjnego w roku 2018, Jurysta 2018, nr 4, s. 3

[8] A. Śmigaj, Upadłość holdingu, w: A. Witosz (red.), Instytucje, s. 42 i n., T. Chilarski, Upadłość , s. 232 i n., R. Adamus, Prawo naprawcze, s. 519–521; R. Adamus, Upadłość członków zgrupowania przedsiębiorców, s. 2 i n., P. Wiórek, O potrzebie regulacji i możliwych modelach upadłości koncernowej, w: Tendencje reformatorskie w prawie handlowym. Między teorią a praktyką, red. J. Olszewski, Warszawa 2015, s. 163 i n.). Zagadnieniu temu jest dedykowany dokument UNCITRAL (UNCITRAL Legislative Guide, cz. 3, s. 1–116

[9] R. Adamus, Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2018

o

Ekspertyzy z zakresu prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego

i gospodarczego

na najwyższym poziomie merytorycznym.

Lokalizacja

Kontakt 

ul. Księcia Ziemowita 10/6, 44-100  Gliwice

             tel. 609 833 515

             adamus_rafal@wp.pl

 

 

Strona główna  | Blog | Usługi | Kontakt

 

 

 © WebWave 2017