Dalsi przewoźnicy w konwencji CMR.
26 stycznia 2019

Blog

 

 

Standardowe zastrzeżenia co do wydawanych opinii prawnych.

 

(1) Niniejsza opinia prawna korzysta ze swobody wypowiedzi i jest jedynie poglądem prawniczymym w danej sprawie; została ona przygotowana w oparciu o wiedzę autora i odzwierciedla jego poglądy naukowe; nie jest jednak wykluczone prezentowanie przez inne osoby lub instytucje innego poglądu doktrynalnego/orzeczniczego/praktycznego niż zawarty w niniejszej opinii. (2) Niniejsza opinia została w całości przygotowana przez jej autora, bez pomocy asystentów/ innych osób. (3) Niniejsza opinia odzwierciedla obiektywne poglądy autora. Wnioski opinii nie są determinowane życzeniem Klienta/Zleceniodawcy. Klient/Zleceniodawca nie może narzucać ani sposobu argumentacji ani wniosków opinii prawnej. (4) Przy wydawaniu niniejszej opinii prawnej za podstawę stanu faktycznego przyjęto tylko te informacje, które zostały wyraźnie podane w niniejszej opinii. Opinia odnosi się do zdarzeń przeszłych (opinia post factum), chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej w jej treści. (5) Odpowiedzialność cywilna autora opinii ograniczona jest do wyskości faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. Warunkiem bezwzględnym posługiwania się niniejszą opinią, przez kogokolwiek, jest bezwarunkowa akceptacja wskazanych zastrzeżeń co do zasad odpowiedzialności. (6) Niektóre fragmenty niniejszej opinii prawnej albo nawet cała jej treść merytoryczna – w wymiarze abstrakcyjnym, bez możliwości identyfikacji Klienta/Zleceniodawcy – zostały, zostaną przekazane względnie mogą zostać przekazane do wydawnictw prawniczych, lub wydawnictw o podobnym charakterze (w tym potrali internetowych), celem publikacji jako artykułu prawniczego (względnie innej postaci wydawniczej). Jak również mogą zostać umieszczone na blogu http://adamusrafal.pl. (7) Cała treść niniejszej opinii – jak i jej poszczególne fragmenty – podlega ochronie prawa autorskiego; przy ewentualnym publicznym wykorzystywaniu poglądów prawnych wyrażonych w niniejszej opinii należy powołać się na autora (prof. UO dr hab. Rafał Adamus) i datę wydania opinii. (8) Opinia może być podstawą do sporządzenia przez jej autora glosy krytycznej albo aprobującej w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądu lub innego organu (w szczególności decyzji administracyjnej) które zapadło lub zapadnie w sprawie dotyczącej opinii. Rozdstrzygnięcie sądu lub innego organu może zostać przekazane przez autora do skomentowania innym przedstawicielom doktryny samodzielnie albo wespół z autorem. (9) Opinia została sporządzona w języku polskim. (10) Niniejsza opinia prawna może być okazywana przez Klienta/Zleceniodawcę dowolnym osobom trzecim i instytucjom. Może być ponadto – według dyspozycji Klienta/Zleceniodawcy - powielana przez kogokolwiek w dowolnej liczbie egzemplarzy. Opinia może zostać opublikowana na stronie internetowej Klienta/Zleceniodawcy. Opinia nie może być wykorzystana – w całości lub w części – w interesie innej osoby niż Klient/Zleceniodawca – o ile co innego nie wynika z treści umowy - bez uregulowania osobnego wynagrodzenia za jej sporządzenie. (11) Niniejsza opinia prawna bazuje na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania niniejszej opinii, chyba że z jej treści wynika co innego. (12) Niniejsza opinia prawna może być pierwszą albo kolejną wydaną na zadany temat. (13) Problem prawny zawarty w niniejszej opinii może być wykorzystywany w działalności dydaktycznej. (14) Umowa o przygotowanie opinii prawnej podlega prawu polskiemu.

 

 

Standardowe oświadczenie o braku konfliktu interesów dla Zlecającego opinię prawną

 

W związku ze zleceniem przygotowania opinii prawnej dla Zlecającego oświadczam, że nie pozostaję w związku ze stanem faktycznym opisanym w opinii prawnej w jakimkolwiek świadomym konflikcie interesów, a w szczególności:

  • nie jestem członkiem organów spółek handlowych, przedstawicielem lub pełnomocnikiem przedsiębiorców pozostających w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem opinii;
  • nie byłem wcześniej proszony o sporządzenie opinii prawej – ani nie sporządzałem takiej opinii - przez osobę pozostającą w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem niniejszej opinii;
  • nie wydawałem wcześniejszej opinii prawnej, która byłaby sprzeczna z treścią niniejszej opinii;

wynik niniejszej opinii nie dotyczy moich interesów ani interesów osób mi bliskich.

 

 

Regulamin świadczenia usług Kancelarii Radcy Prawnego Rafał Adamus

 

  1. Usługi prawne świadczone są przez Kancelarię zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych i zasadami etyki radcy prawnego. Kancelaria zobowiązana jest do należytej staranności przy świadczeniu usług prawnych na rzecz Klienta.

  2. Kancelaria świadczy usługi w szczególności w formie:

  1. przygotowywania opinii prawnych

  2. porad prawnych

  3. reprezentacji przed organami stosującymi prawo

  4. dyżurów prawnych

  1. Kancelaria świadczy usługi w godzinach otwarcia biura:

  1. w poniedziałki od 9.00 do 17.00

  2. od wtorku do czwartku od. 8.00 do 17.00

  3. w piątki od 8.00 do 12.00

  1. Kancelaria zobowiązana jest do zachowania poufności i do ścisłego przestrzegania tajemnicy zawodowej.

  2. Klient przedkładając Kancelarii zapytanie prawne jednocześnie składa zlecenie dna świadczenie usług prawnych. Z ważnych powodów Kancelaria może odmówić Klientowi świadczenia usług prawnych.

  3. W przypadku zlecenia sporządzenia opinii prawnej Klient obowiązany jest sformułować na piśmie treść zapytania.

  4. Opinia prawna sporządzona przez Kancelarię wyraża jedynie pogląd prawny w danej sprawie, w oparciu o analizę doktryny prawa i judykatury. Opinia prawna nie daje gwarancji, że wyrażony w niej pogląd zostanie podzielony przez organ stosujący prawo.

  5. Treść opinii prawnej może zostać wykorzystana przez Kancelarię dla potrzeb publikacji naukowych i popularnonaukowych, bez ujawnienia tożsamości Klienta ani tożsamości danej sprawy.

  6. Klient ma obowiązek przedstawić Kancelarii stan faktyczny sprawy zgodnie z prawdą, bez zatajania czegokolwiek.

  7. W przypadku przedstawienia przez Kancelarię możliwości różnych rozwiązań prawnych w danej kwestii wybór sposobu prowadzenia sprawy należy wyłącznie do Klienta.

  8. Kancelaria może podzlecać prowadzenie powierzonych jej spraw innym osobom, a w tym – w szczególności – może udzielać pełnomocnictw substytucyjnych w sprawach sądowych i administracyjnych.

  9. Klient ponosi wszelkie koszty sądowe, skarbowe i podatkowe prowadzonych spraw, w tym w szczególności opłaty sądowe, koszty pozyskania niezbędnych dokumentów, opłaty od pełnomocnictwa, koszty biegłych, koszty postępowania egzekucyjnego. Kancelaria nie pokrywa tych kosztów ze swojego wynagrodzenia za świadczone usługi.

  10. Klient ponosi koszty dojazdów Kancelarii w jego sprawach poza miasto Gliwice. W przypadku środków lokomocji publicznej, Kancelaria ma prawo korzystać z najszybszego środka lokomocji w pierwszej klasie.

  11. Koszty obsługi biurowej sprawy ponosi kancelaria.

  12. Komunikacja Kancelarii z Klientem, w tym przesyłanie pism i dokumentów, a w szczególności wezwania i zobowiązania sądów, odbywa się za pośrednictwem poczty elektronicznej Kancelarii i Klienta, chyba że Kancelaria uzna za właściwy także inny sposób komunikowania się.

  13. Klient obowiązany jest do dostarczenia niezbędnych dokumentów dla prowadzenia sprawy oraz obowiązany jest wskazać inne znane mu źródła dowodowe dla prowadzenia sprawy. Klient odpowiada za prawdziwość przedłożonych dokumentów (innych źródeł dowodowych, np. fotokopii)

  14. W związku ze świadczonymi usługami Kancelaria wystawia faktury VAT. Wysokość wynagrodzenia Kancelarii określa umowa (w tym także umowa ustna) Kancelarii z Klientem. Kancelaria może żądać zaliczki na poczet prowadzonej sprawy.

  15. Z tytułu świadczonych usług Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości trzykrotności faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości wynagrodzenia netto za trzy miesiące.

  16. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria może wypowiedzieć umowę, jeżeli nie otrzyma wynagrodzenia za dwa pełne okresy płatności.

  17. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez Kancelarię następuje na ostatni adres wskazany przez Klienta. Klient może wypowiedzieć pełnomocnictwo Kancelarii w każdym czasie.

  18. Akta prowadzonej sprawy przechowywane są przez Kancelarię przez 10 (dziesięć) lat od zamknięcia sprawy.

  19. Kancelaria na żądanie Klienta przekazuje mu kopie akt sprawy za uprzednim zwrotem kosztów sporządzenia tych kopii.

  20. Pisemna umowa z Klientem może określić odmienne zasady świadczenia usług niż określone w niniejszym Regulaminie. Nie dopuszcza się ustnych odstępstw od treści niniejszego Regulaminu.

  21. Regulamin niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 października 2012 roku.

 

Zagadnienie tzw. kolejnych przewoźników w konwencji CMR było przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego w wyroku z 26 marca 1985.[1] We wskazanym orzeczeniu Sąd Najwyższy dokonał wykładni terminu „kolejni przewoźnicy” użytego w tytule rozdziału VI CMR i art. 34 CMR. Sąd Najwyższy wyszedł z założenia, iż art. 34 CMR reguluje odpowiedzialność umowną kilku przewoźników w stosunku do wysyłającego lub odbiorcy, a nie w stosunkach między przewoźnikami. Przepis art. 34 CMR odnosi się zatem do „zasady odpowiedzialności solidarnej za przewóz ładunku, będącego przedmiotem tylko jednej umowy przewozu.” W takim przypadku każdy z przewoźników odpowiada wobec wysyłającego lub odbiorcy za wykonanie całego przewozu, „z tym jednak zastrzeżeniem, że drugi i następni przewoźnicy stają się kontrahentami wysyłającego według warunków określonych w liście przewozowym, przejmowanym od poprzednika wraz z ładunkiem.” W ocenie Sądu Najwyższego art. 34 CMR „dotyczy innymi słowy sytuacji, gdy pierwotny i kolejni (następni, dalsi) przewoźnicy tego samego ładunku, objętego tą samą umową i tym samym listem przewozowym, występują na zasadzie równorzędności i wchodzą w bezpośredni stosunek umowy przewozu z tym samym użytkownikiem transportu, tzn. z wysyłającym lub odbiorcą tego samego ładunku (przesyłki), i z tego rodzi się ich odpowiedzialność solidarna, którą zajmuje się właśnie art. 34 CMR”. Podstawą do roszczeń zwrotnych pomiędzy przewoźnikami jest natomiast art. 37 CMR. W uzasadnieniu tej tezy Sąd Najwyższy podał, iż „za taką wykładnią przemawiać może także art. 39 CMR, nawiązujący do art. 37 i 38 CMR. Wprowadza jedynie inny niż w art. 34 CMR początkowy dzień biegu terminu przedawnienia. Przedawnienie roszczeń między przewoźnikami, bez względu na to, z kim zawierali umowę przewozu: z wysyłającym (nadawcą) czy z innym przewoźnikiem tej samej przesyłki, zaczyna bieg dopiero z dniem uprawomocnienia się wyroku zasądzającego na rzecz użytkownika transportu odszkodowania, a jeśli do wyroku nie doszło - z dniem faktycznej zapłaty odszkodowania przez przewoźnika.” Sąd Najwyższy wyciągnął ze swoich rozważań następujący wniosek: „kolejnymi przewoźnikami są zarówno osoby zobowiązane do przewiezienia przesyłki na podstawie jednej lub kilku odrębnych umów przewozu zawartych z użytkownikiem transportu (wysyłającym lub z odbiorcą), jak i osoby, które zawarły umowę o przewóz tylko z pierwotnym przewoźnikiem tej przesyłki.” Niektóre z przywołanych powyżej tez Sądu Najwyższego mogą budzić pewne zastrzeżenia. Niezbędne jest przywołanie innych orzeczeń, w których Sądy zajęły inne stanowisko.

Na uwagę zasługuje wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 26 października 2006r.[2] W pierwszym rzędzie wypada wskazać, iż w ocenie tego Sądu przepisy zawarte w rozdziale VI CMR odnoszą się tylko do przewozu sukcesywnego w rozumieniu art. 34 CMR. Stanowisko Sądu Apelacyjnego pozostaje zatem w pewnej opozycji co do przywołanych powyżej zapatrywań Sądu Najwyższego. Sąd Apelacyjny w Warszawie podniósł, iż choćby z samej tylko wykładni systemowej tych przepisów, w tym art. 37 CMR, wynika, że odnoszą się one do przewozu sukcesywnego, o którym mowa w art. 34 CMR. „Jeżeli rozdział VI Konwencji, w którym znajdują się przepisy od 34 do 40, nosi tytuł >Postanowienia dotyczące przewozu wykonywanego przez kolejnych przewoźników<, a w pierwszym artykule tego rozdziału, zawierającym definicję przewozu sukcesywnego w rozumieniu Konwencji, mowa jest o współodpowiedzialności kolejnych przewoźników za całość operacji transportowej, zasadnym jest twierdzenie, że każdy następny przepis tego rozdziału odwołuje się do przewozu definiowanego w pierwszym artykule. Dlatego też Sąd Apelacyjny uznał, iż wobec zdefiniowania w Konwencji CMR przewoźnika kolejnego (sukcesywnego), brak jest podstaw do odmiennego niż wynika to wprost w konwencji, przyjmowania katalogu przewoźników kolejnych poprzez zaliczenie do nich także podwykonawców przewozu, za pomocą których przewoźnik wykonuje swe zobowiązanie. Podwykonawca o jakim mowa w art. 3 Konwencji CMR nie jest zatem >kolejnym przewoźnikiem< w rozumieniu przepisów VI rozdziału Konwencji.”

Sąd Apelacyjny w Warszawie zwrócił dalej uwagę na to, iż w świetle konwencji CMR należy odróżnić sytuację, w której przewoźnik posługiwał się inną osobą jako podwykonawca, od sytuacji tzw. przewoźnika sukcesywnego (czy też solidarnego, z uwagi na solidarną odpowiedzialność jaką ci przewoźnicy ponoszą w stosunku do nadawcy lub odbiorcy), tj. wykonującego przewóz na podstawie jednej umowy przewozu i jednego dokumentu przewozowego. Sąd Apelacyjny wskazał, iż uznanie przewoźników towaru za „kolejnych" w rozumieniu art. 34 CMR dotyczy sytuacji, w której drugi przewoźnik i każdy z następnych staje się przez przyjęcie towaru i listu przewozowego stroną umowy na warunkach określonych w liście przewozowym. „Realizacja całego przewozu odbywa się na podstawie jednej umowy. Włączenie się nowego przewoźnika następuje poprzez wymianę oświadczeń woli między nim a pierwszym przewoźnikiem, w wyniku czego dochodzi do zawarcia między nimi odpowiedniej umowy. Przewóz dokonywany jest jednak na warunkach pierwotnej umowy przewozu zawartej przez nadawcę z pierwszym przewoźnikiem. Drugi z przewoźników staje się z mocy prawa stroną istniejącego między pierwszym przewoźnikiem a nadawcą. Nie jest przy tym wymagane złożenie oświadczenia woli użytkownikowi transportu. Przekazanie zaś kolejnemu przewoźnikowi listu przewozowego stanowi sposób poinformowania go, że świadczona przezeń usługa stanowi fragment większej operacji transportowej (…). Cechą charakterystyczną tego rodzaju przewozu jest to, że przewoźnicy kolejni (sukcesywni) ponoszą w stosunku do użytkownika pojazdu odpowiedzialność solidarną.” Rzecz ma się inaczej w świetle regulacji art. 3 CMR. W tym przypadku przewoźnik, który faktycznie wykonuje przewóz czyni to na podstawie umowy zawartej z przewoźnikiem, który zawarł umowę o przewóz z nadawcą i nie staje się stroną tej ostatniej umowy jak to ma miejsce w przewozie sukcesywnym. Sąd Apelacyjny zwrócił przy tym uwagę, iż okoliczność niedokonywania przewozu przez pierwszego przewoźnika nie przesądza o charakterze przewozu. Sąd powołał się na pogląd wyrażony w piśmiennictwie, iż dla rozstrzygnięcia tej kwestii istotne znacznie ma list przewozowy, który w przewozie sukcesywnym ma charakter konstytutywny. Na gruncie stanu faktycznego sprawy wskazano, iż „powodowa spółka (…) w liście przewozowym nie została ujawniona w żadnym charakterze, nie przekazywała ona także listu przewozowego pozwanej, która sama go wystawiła wpisując doń siebie jako jedynego przewoźnika. Strona powodowa nie wykazała przy tym, aby wystawiając list przewozowy pozwana działała jako jej agent, który dokonał tej czynności w swoim co prawda imieniu ale na cudzy rachunek i że tym samym pozwana działała jako przewoźnik sukcesywny o jakim mowa w art. 34 Konwencji CMR. (…) Z tych też względów uznać należało, że w istocie pozwana podpisała list przewozowy jako przewoźnik działając w imieniu i na rachunek powodowej spółki. Między pozwaną a powodową spółką nie powstał zatem stosunek jaki istniałby między przewoźnikami sukcesywnymi w rozumieniu art. 34 CMR.”

Istotna myśl prawna została także zawarta w treści wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 17 kwietnia 2008r.[3] Sąd Apelacyjny wskazał, iż w przypadku gdy „pierwszy” przewoźnik (tzn. ten, który zawarł umowę z nadawcą) sam nie dokonuje przewozu, wówczas należy rozróżnić dwie sytuacje. Po pierwsze, gdy przewoźnik posługuje się innym przewoźnikiem jako podwykonawcą (art. 3 CMR) i, po wtóre, gdy „drugi” przewoźnik staje się przez przyjęcie towaru i listu przewozowego stroną umowy na warunkach określonych w liście przewozowym, a tym samym tzw. przewoźnikiem sukcesywnym. Sad Apelacyjny wyszedł z założenia, iż sam fakt, że „pierwszy” przewoźnik sam nie dokonuje przewozu lecz powierza go innemu przewoźnikowi nie przesądza o charakterze przewozu. Sąd Apelacyjny w Łodzi również podzielił koncepcję o tzw. konstytutywnym charakterze listu przewozowego. W stanie faktycznym sprawy Sąd doszedł do przekonania, iż jeden z pozwanych nie był przewoźnikiem sukcesywnym ale jedynie podwykonawcą i w stosunku do niego oddalił powództwo o odszkodowanie za szkodę przewozową. Osoba ta nie była ujawniona w liście przewozowym i przystąpiła do wykonywania umowy na innych warunkach, niż „pierwszy przewoźnik”.

Zaprezentowane zagadnienie ma – jak widać – niebywale istotne znaczenie praktyczne.

 

 

[1] I CR 304/84, OSNC z 1986r., nr 1-2, poz. 14

[2] I ACa 431/06, Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych z 2008r., nr 8, poz. 27

[3] I ACa 93/08, nie publ.

o

Ekspertyzy z zakresu prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego

i gospodarczego

na najwyższym poziomie merytorycznym.

Lokalizacja

Kontakt 

ul. Księcia Ziemowita 10/6, 44-100  Gliwice

             tel. 609 833 515

             adamus_rafal@wp.pl

 

 

Strona główna  | Blog | Usługi | Kontakt

 

 

 © WebWave 2017