Czy umowa z nadzorcą układu wymaga zgody zarządcy (nadzorcy sądowego)?
24 listopada 2022

Blog

Umowa z nadzorcą układu a nieprawomocne umorzenie postępowania sanacyjnego

 

Możliwa jest obrona poglądu, że dopuszczalne jest zawarcie umowy o sprawowanie nadzoru nad przebiegiem postępowania o zatwierdzenie układu przed prawomocnym zakończeniem postępowania sanacyjnego. W umowie takiej należałoby jednak zastrzec, że w przypadku uchylenia postanowienia sądu o umorzeniu postępowania sanacyjnego umowa taka straci moc. Zgodnie z art. 152 pr. restr. objęcie układem wierzytelności objętej innym układem jest niedopuszczalne, chyba że układ ten został uchylony. Niemniej wskazany przepis nie blokuje możliwości zawarcie umowy z nadzorcą układu, gdyż w postępowaniu sanacyjnym w istocie rzeczy nie doszło do przyjęcia układu.

 

Dłużnik jeszcze przed uprawomocnieniem się postanowienia sądu o umorzeniu postępowania sanacyjnego z uwagi na nieprzyjęcie układu, może podjąć decyzję o dalszych staraniach co do restrukturyzacji gdyż alternatywa: albo układ albo upadłość i likwidacja majątku wiąże się z przysługującymi atrybutami prawa własności. Decyzja o przystąpieniu do umowy z nadzorcą układu celem restrukturyzacji zobowiązań dłużnika jest decyzją dłużnika, który jeżeli jest osobą prawną, to działa przez swoje statutowe organy. Analogicznie zarząd dłużnika ani nie potrzebuje zgody zarządcy na złożenie zażalenia o umorzeniu postępowania ani nie potrzebuje zgody zarządcy na złożenie uproszczonego wniosku o ogłoszenie upadłości.

 

Zarząd przymusowy w postępowaniu w postępowaniu sanacyjnym ustanawiany jest co do majątku dłużnika. Nie jest to zarząd nad osobą dłużnika. Jeżeli więc dojdzie do ustanowienia zarządu w postępowaniu sanacyjnym nad majątkiem osobowej spółki handlowej czy też nad przedsiębiorstwem spółki kapitałowej nie oznacza to, że wspólnicy spółek osobowych czy organy osób prawnych przestają funkcjonować. Jedynie majątek pozostawia się w zarządzie przymusowym, natomiast wspólnicy czy organy są nadal uprawnione do prowadzenia spraw i reprezentacji przedsiębiorcy w takim zakresie, w jakim nie dotyczy to zarządu majątkiem dłużnika[1]. O ewentualnej dalszej ścieżce restrukturyzacji dłużnika nie decyduje zarządca sanacyjny ale dłużnik działający przez swoją organy. Zarządca masy sanacyjnej nie ma zatem ani kompetencji do podpisywania umowy z nadzorcą układu ani nie ma kompetencji do wyrażenia na taką czynność prawną swojej zgody.

 

Umowa o sprawowanie nadzoru nad przebiegiem postępowania o zatwierdzenie układu może zostać zawarta przed prawomocnym umorzeniem postępowania sanacyjnego. W takim przypadku, w jakim umowę podpisuje zarząd korporacyjny spółki zgodnie z ogólnymi zasadami reprezentacji. Umowa o pełnienie funkcji nadzorcy układu powinna przewidywać wypłacenie wynagrodzenia po prawomocnym zakończeniu postępowania sanacyjnego. Nie jest to wówczas umową dotycząca majątku nad którą pieczę sprawuje zarządca masy sanacyjnej. Jest to umowa dotycząca restrukturyzacji dłużnika.

 

Bezprzedmiotowe stało się zatem ewentualne pytanie, czy jeśli umowa o sprawowanie nadzoru nad przebiegiem postępowania o zatwierdzenie układu może zostać zawarta przed prawomocnym umorzeniem postępowania sanacyjnego i powinna zostać podpisana przez zarządcę lub zarządca powinien wyrazić zgodę na jej podpisanie, to jakie Spółka powinna podjąć działania w przypadku braku zgody zarządcy.

 

 

[1] Por. stanowisko odnośnie zarządcy przymusowego w postępowaniu zabezpieczającym : Interpretacja indywidualna z dnia 16 lutego 2022 r. 0111-KDIB1-2.4010.645.2021.4.ANK