Czy syndyk może przedłużyć termin do zawarcia umowy z oferentem wyłonionym w przetargu?
14 października 2020

Blog

 

 

Standardowe zastrzeżenia co do wydawanych opinii prawnych.

 

(1) Niniejsza opinia prawna korzysta ze swobody wypowiedzi i jest jedynie poglądem prawniczymym w danej sprawie; została ona przygotowana w oparciu o wiedzę autora i odzwierciedla jego poglądy naukowe; nie jest jednak wykluczone prezentowanie przez inne osoby lub instytucje innego poglądu doktrynalnego/orzeczniczego/praktycznego niż zawarty w niniejszej opinii. (2) Niniejsza opinia została w całości przygotowana przez jej autora, bez pomocy asystentów/ innych osób. (3) Niniejsza opinia odzwierciedla obiektywne poglądy autora. Wnioski opinii nie są determinowane życzeniem Klienta/Zleceniodawcy. Klient/Zleceniodawca nie może narzucać ani sposobu argumentacji ani wniosków opinii prawnej. (4) Przy wydawaniu niniejszej opinii prawnej za podstawę stanu faktycznego przyjęto tylko te informacje, które zostały wyraźnie podane w niniejszej opinii. Opinia odnosi się do zdarzeń przeszłych (opinia post factum), chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej w jej treści. (5) Odpowiedzialność cywilna autora opinii ograniczona jest do wyskości faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. Warunkiem bezwzględnym posługiwania się niniejszą opinią, przez kogokolwiek, jest bezwarunkowa akceptacja wskazanych zastrzeżeń co do zasad odpowiedzialności. (6) Niektóre fragmenty niniejszej opinii prawnej albo nawet cała jej treść merytoryczna – w wymiarze abstrakcyjnym, bez możliwości identyfikacji Klienta/Zleceniodawcy – zostały, zostaną przekazane względnie mogą zostać przekazane do wydawnictw prawniczych, lub wydawnictw o podobnym charakterze (w tym potrali internetowych), celem publikacji jako artykułu prawniczego (względnie innej postaci wydawniczej). Jak również mogą zostać umieszczone na blogu http://adamusrafal.pl. (7) Cała treść niniejszej opinii – jak i jej poszczególne fragmenty – podlega ochronie prawa autorskiego; przy ewentualnym publicznym wykorzystywaniu poglądów prawnych wyrażonych w niniejszej opinii należy powołać się na autora (prof. UO dr hab. Rafał Adamus) i datę wydania opinii. (8) Opinia może być podstawą do sporządzenia przez jej autora glosy krytycznej albo aprobującej w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądu lub innego organu (w szczególności decyzji administracyjnej) które zapadło lub zapadnie w sprawie dotyczącej opinii. Rozdstrzygnięcie sądu lub innego organu może zostać przekazane przez autora do skomentowania innym przedstawicielom doktryny samodzielnie albo wespół z autorem. (9) Opinia została sporządzona w języku polskim. (10) Niniejsza opinia prawna może być okazywana przez Klienta/Zleceniodawcę dowolnym osobom trzecim i instytucjom. Może być ponadto – według dyspozycji Klienta/Zleceniodawcy - powielana przez kogokolwiek w dowolnej liczbie egzemplarzy. Opinia może zostać opublikowana na stronie internetowej Klienta/Zleceniodawcy. Opinia nie może być wykorzystana – w całości lub w części – w interesie innej osoby niż Klient/Zleceniodawca – o ile co innego nie wynika z treści umowy - bez uregulowania osobnego wynagrodzenia za jej sporządzenie. (11) Niniejsza opinia prawna bazuje na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania niniejszej opinii, chyba że z jej treści wynika co innego. (12) Niniejsza opinia prawna może być pierwszą albo kolejną wydaną na zadany temat. (13) Problem prawny zawarty w niniejszej opinii może być wykorzystywany w działalności dydaktycznej. (14) Umowa o przygotowanie opinii prawnej podlega prawu polskiemu.

 

 

Standardowe oświadczenie o braku konfliktu interesów dla Zlecającego opinię prawną

 

W związku ze zleceniem przygotowania opinii prawnej dla Zlecającego oświadczam, że nie pozostaję w związku ze stanem faktycznym opisanym w opinii prawnej w jakimkolwiek świadomym konflikcie interesów, a w szczególności:

  • nie jestem członkiem organów spółek handlowych, przedstawicielem lub pełnomocnikiem przedsiębiorców pozostających w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem opinii;
  • nie byłem wcześniej proszony o sporządzenie opinii prawej – ani nie sporządzałem takiej opinii - przez osobę pozostającą w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem niniejszej opinii;
  • nie wydawałem wcześniejszej opinii prawnej, która byłaby sprzeczna z treścią niniejszej opinii;

wynik niniejszej opinii nie dotyczy moich interesów ani interesów osób mi bliskich.

 

 

Regulamin świadczenia usług Kancelarii Radcy Prawnego Rafał Adamus

 

  1. Usługi prawne świadczone są przez Kancelarię zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych i zasadami etyki radcy prawnego. Kancelaria zobowiązana jest do należytej staranności przy świadczeniu usług prawnych na rzecz Klienta.

  2. Kancelaria świadczy usługi w szczególności w formie:

  1. przygotowywania opinii prawnych

  2. porad prawnych

  3. reprezentacji przed organami stosującymi prawo

  4. dyżurów prawnych

  1. Kancelaria świadczy usługi w godzinach otwarcia biura:

  1. w poniedziałki od 9.00 do 17.00

  2. od wtorku do czwartku od. 8.00 do 17.00

  3. w piątki od 8.00 do 12.00

  1. Kancelaria zobowiązana jest do zachowania poufności i do ścisłego przestrzegania tajemnicy zawodowej.

  2. Klient przedkładając Kancelarii zapytanie prawne jednocześnie składa zlecenie dna świadczenie usług prawnych. Z ważnych powodów Kancelaria może odmówić Klientowi świadczenia usług prawnych.

  3. W przypadku zlecenia sporządzenia opinii prawnej Klient obowiązany jest sformułować na piśmie treść zapytania.

  4. Opinia prawna sporządzona przez Kancelarię wyraża jedynie pogląd prawny w danej sprawie, w oparciu o analizę doktryny prawa i judykatury. Opinia prawna nie daje gwarancji, że wyrażony w niej pogląd zostanie podzielony przez organ stosujący prawo.

  5. Treść opinii prawnej może zostać wykorzystana przez Kancelarię dla potrzeb publikacji naukowych i popularnonaukowych, bez ujawnienia tożsamości Klienta ani tożsamości danej sprawy.

  6. Klient ma obowiązek przedstawić Kancelarii stan faktyczny sprawy zgodnie z prawdą, bez zatajania czegokolwiek.

  7. W przypadku przedstawienia przez Kancelarię możliwości różnych rozwiązań prawnych w danej kwestii wybór sposobu prowadzenia sprawy należy wyłącznie do Klienta.

  8. Kancelaria może podzlecać prowadzenie powierzonych jej spraw innym osobom, a w tym – w szczególności – może udzielać pełnomocnictw substytucyjnych w sprawach sądowych i administracyjnych.

  9. Klient ponosi wszelkie koszty sądowe, skarbowe i podatkowe prowadzonych spraw, w tym w szczególności opłaty sądowe, koszty pozyskania niezbędnych dokumentów, opłaty od pełnomocnictwa, koszty biegłych, koszty postępowania egzekucyjnego. Kancelaria nie pokrywa tych kosztów ze swojego wynagrodzenia za świadczone usługi.

  10. Klient ponosi koszty dojazdów Kancelarii w jego sprawach poza miasto Gliwice. W przypadku środków lokomocji publicznej, Kancelaria ma prawo korzystać z najszybszego środka lokomocji w pierwszej klasie.

  11. Koszty obsługi biurowej sprawy ponosi kancelaria.

  12. Komunikacja Kancelarii z Klientem, w tym przesyłanie pism i dokumentów, a w szczególności wezwania i zobowiązania sądów, odbywa się za pośrednictwem poczty elektronicznej Kancelarii i Klienta, chyba że Kancelaria uzna za właściwy także inny sposób komunikowania się.

  13. Klient obowiązany jest do dostarczenia niezbędnych dokumentów dla prowadzenia sprawy oraz obowiązany jest wskazać inne znane mu źródła dowodowe dla prowadzenia sprawy. Klient odpowiada za prawdziwość przedłożonych dokumentów (innych źródeł dowodowych, np. fotokopii)

  14. W związku ze świadczonymi usługami Kancelaria wystawia faktury VAT. Wysokość wynagrodzenia Kancelarii określa umowa (w tym także umowa ustna) Kancelarii z Klientem. Kancelaria może żądać zaliczki na poczet prowadzonej sprawy.

  15. Z tytułu świadczonych usług Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości trzykrotności faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości wynagrodzenia netto za trzy miesiące.

  16. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria może wypowiedzieć umowę, jeżeli nie otrzyma wynagrodzenia za dwa pełne okresy płatności.

  17. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez Kancelarię następuje na ostatni adres wskazany przez Klienta. Klient może wypowiedzieć pełnomocnictwo Kancelarii w każdym czasie.

  18. Akta prowadzonej sprawy przechowywane są przez Kancelarię przez 10 (dziesięć) lat od zamknięcia sprawy.

  19. Kancelaria na żądanie Klienta przekazuje mu kopie akt sprawy za uprzednim zwrotem kosztów sporządzenia tych kopii.

  20. Pisemna umowa z Klientem może określić odmienne zasady świadczenia usług niż określone w niniejszym Regulaminie. Nie dopuszcza się ustnych odstępstw od treści niniejszego Regulaminu.

  21. Regulamin niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 października 2012 roku.

Pytanie: Czy jest dopuszczalne przedłużenie terminu do zawarcia umowy sprzedaży z Oferentem wybranym przez syndyka w postępowaniu przetargowym.

 

Analiza prawna

 

Tryby zbywania składników masy

 

  1. Prawo upadłościowe generalnie przewiduje dwa mechanizmy sprzedaży składników masy upadłości. Po pierwsze, tryb sprzedaży składników masy upadłości w drodze aukcji albo przetargu, tzn. procedury uregulowanej przepisami Prawa upadłościowego i, posiłkowo, Kodeksu cywilnego. Po drugie, tryb sprzedaży składników masy upadłości z wolnej ręki. Przepisy Prawa upadłościowego wskazują na tryb likwidacji w zależności od tego, jakiego rodzaju aktywo jest przedmiotem zbycia. W przypadku gdy dla sprzedaży składników masy upadłości właściwy jest tryb sprzedaży z wolnej ręki, syndyk może stosować różne metody zawierania umów, mających za przedmiot sprzedaż składników masy upadłości, a dopuszczone przez przepisy prawa cywilnego.
  2. Zgodnie z art. 2 p.u. celem postępowania upadłościowego jest maksymalizacja zaspokojenia Wierzycieli. Jedynym kryterium wyboru oferenta – jak słusznie podkreśla sam regulamin konkursu ofert – jest cena.
  3. W ogłoszonym przez Syndyka przetargu wziął udział tylko jeden oferent, będący jednocześnie dzierżawcą przedmiotu sprzedaży. Jest to zatem czytelny sygnał o braku zainteresowania na rynku tym składnikiem masy upadłości w podanym przedziale cenowym. Z punktu widzenia zasady optymalizacji zaspokojenia wierzycieli jest to kluczowa okoliczność przy podejmowaniu decyzji w przedmiotowej sprawie.
  4. Złożona przez Oferenta oferta nie była niższa niż wysokość opisu i oszacowania.
  5. Istnieje poważne ryzyko braku innych ofert na podobnym poziomie finansowym i ryzyko obniżki ceny wywoławczej. Niewątpliwie kolejna procedura sprzedażowa to przedłużenie czasu likwidacji masy upadłości i odwleczenie momentu zaspokojenia Wierzycieli.
  6. Z uwagi na przepisy o przejściu zakładu pracy na innego pracodawcę (art. 231 k.p.) z punktu widzenia interesów masy upadłości korzystna jest sprzedaż przedmiotu konkursu ofert dotychczasowemu dzierżawcy.
  7. Dla Wierzycieli istotne znaczenie ma szybkość uzyskania dywidendy upadłościowej. Paradygmat postępowania zarówno Syndyka jak i Rady Wierzycieli powinien zatem zakładać dążenie do jak najszybszego zaspokojenia Wierzycieli.
  8. Jeżeli :

a) nie doszłoby do zawarcia i wykonania umowy z Oferentem z uwagi na arbitralną decyzję Syndyka i w następstwie tego doszłoby do obniżki ceny sprzedaży

b) masa zostałaby obciążona obowiązkiem zwrotu podwójnego wadium

powstałoby roszczenie odszkodowawcze Wierzycieli z tytułu mniejszego zaspokojenia.

Wyboru oferenta dokonuje syndyk. W przypadku sprzedaży w trybie Prawa upadłościowego wybór wymaga zatwierdzenia przez sędziego-komisarza (art. 320 ust. 1 pkt 5 p.u.).

  1. W literaturze przedmiotu A. Witosz podniósł, iż „możliwy jest także do przyjęcia pogląd, że postanowienie zatwierdzające wybór oferty to szczególny wymóg przewidziany w ustawie, od którego zależy ważność umowy”[1]. W ocenie A. Witosza „wybór dokonany przez syndyka nie może rodzić żadnych skutków prawnych, stanowi jedynie podstawę dla czynności procesowej, którą podejmuje sędzia-komisarz”[2]. Niemniej poglądy te nie odnoszą się do odformalizowanej procedury zbycia z wolnej ręki.
  2. W piśmiennictwie A. Jakubecki trafnie zauważa, że do zasadniczych różnic między aukcją (przetargiem) w kodeksie cywilnym i w prawie upadłościowym należy zaliczyć chwilę dojścia do skutku umowy sprzedaży[3]. Należałoby odnieść do art. 703 § 3 k.c., zgodnie z którym do ustalenia chwili zawarcia umowy w drodze przetargu stosuje się przepisy dotyczące przyjęcia oferty, chyba że w warunkach przetargu zastrzeżono inaczej[4]. Zawarcie umowy następuje na zasadach wskazanych w treści art. 321 p.u. Zdaniem A. Witosza wybór oferty przez syndyka na podstawie art. 320 ust. 1 pkt 5 p.u. nie może być traktowany jako zawarcie umowy pod warunkiem zawieszającym, że wybór wywoła skutek prawny w postaci zawarcia umowy, gdy sędzia-komisarz zatwierdzi wybór oferenta. Pogląd ten, z wyżej wskazanych względów, jest trafny. Syndyk dokonuje wyboru oferty, opierając się wyłącznie na jednym obiektywnym kryterium – wysokości ofiarowanej ceny. Postanowienie sędziego-komisarza w przedmiocie zatwierdzenia wyboru oferenta nie jest zgodą osoby trzeciej w rozumieniu art. 63 § 1 k.c. ale jest aktem władczego działania organu państwowego.[5] W istocie rzeczy stanowi warunek prawny dla zawarcia umowy sprzedaży.[6]
  3. Jeżeli chodzi o zasady obowiązujące w Kodeksie cywilnym, to zgodnie z treścią art. 701 § 3 k.c. ogłoszenie, a także warunki aukcji albo przetargu mogą być zmienione lub odwołane tylko wtedy, gdy zastrzeżono to w ich treści. W postępowaniu upadłościowym również można dopuścić zmianę i odwołanie warunków aukcji albo przetargu, przy czym taka modyfikacja zawsze będzie wymagała uprzedniego zastrzeżenia takiej możliwości i jej zatwierdzenia przez sędziego-komisarza, dla przypadku procedury zbycia na podstawie Prawa upadłościowego.[7] Przepis art. 701 § 4 k.c. stanowi, że organizator od chwili udostępnienia warunków, a oferent od chwili złożenia oferty zgodnie z ogłoszeniem aukcji albo przetargu są obowiązani postępować zgodnie z postanowieniami ogłoszenia, a także warunków aukcji albo przetargu. Można bronić poglądu, że syndyk jest związany warunkami przetargu albo aukcji od momentu zatwierdzenia tych warunków przez sędziego-komisarza.[8]
  4. Niemniej w trybie sprzedaży nieruchomości z wolnej ręki brał udział jedyny Oferent. Jego oferta spełniała warunki konkursu ofert i została wybrana przez Syndyka. Oznacza, to że pewne elementy transakcji dotyczące relacji pomiędzy stronami, po wyborze oferty, w tym czas zawarcia umowy, mogą zostać zmienione. Nie narusza to bowiem ani interesów masy upadłości ani interesów Wierzycieli ani osób trzecich.
  5. Podsumowując, jeżeli :
  1. w konkursie ofert brał udział tylko jeden oferent i złożona została tylko jedna oferta, a zatem nie ma innych potencjalnych inwestorów zainteresowanych wynikiem procedury;
  2. zmiana wcześniej ustalonych zasad dotyczy etapu po wyborze oferty, a zatem po powstaniu roszczenia o zawarcie umowy;
  3. zmiana nie dotyczy zagadnień kluczowych takich jak wysokość ceny sprzedaży, która wpływałaby negatywnie na interesy Wierzycieli;
  4. Oferent jest zdeterminowany do zawarcia umowy;

to zmiana terminu na zawarcie umowy jest w pełni dopuszczalna. Zmiana taka nie narusza żadnych interesów.

  1. Syndyk – w przypadku sprzedaży według przepisów upadłościowych - zawiera umowę sprzedaży w terminie określonym przez sędziego-komisarza, nie dłuższym niż cztery miesiące od dnia zatwierdzenia wyboru oferenta przez sędziego-komisarza (art. 321 ust. 1 p.u.). Zatwierdzenie przez sędziego-komisarza wyboru oferty dokonanego przez syndyka nie rodzi skutku sprzedaży ale – jak to trafnie ujęto w piśmiennictwie – „kreuje (...) powinność zawarcia umowy na warunkach przyjętej oferty”[9].
  2. W literaturze wskazuje się, że czteromiesięczny termin, o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie, jest terminem prawa materialnego[10]. W opinii S. Gurgula, jeżeli umowa sprzedaży nie zostanie zawarta w terminie zastrzeżonym przez sędziego-komisarza, ale w okresie późniejszym, to nie ma skutku nieważności takiej umowy. Niemniej umowa taka byłaby nieważna, gdyby została zawarta po ogłoszeniu nowego przetargu[11].
  3. Jeżeli obiektywne przyczyny utrudniły zawarcie umowy w terminie, to przedłużenie terminu do jej zawarcia jest jak najbardziej uzasadnione.

 

Wnioski.

 

Należy uznać, że jest dopuszczalne przedłużenie terminu do zawarcia umowy sprzedaży z Oferentem.

 

[1] A. Witosz, Aukcja i przetarg jako tryb..., s. 1467–1468; R. Adamus, Przedsiębiorstwo…, s. 176.

[2]  A. Witosz, Aukcja i przetarg jako tryb..., s. 1467–1468; R. Adamus, Przedsiębiorstwo…, s. 176.

[3] A. Jakubecki (w:) A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe ..., s. 909. Zob. też A. Witosz, Aukcja i przetarg jako tryb..., s. 1466.

[4]A. Jakubecki (w:) A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe ..., s. 911.

[5] Podobnie A. Witosz, Aukcja i przetarg jako tryb..., s. 1468–1469.

[6] S. Gurgul, Prawo upadłościowe ..., s. 984. Inaczej A. Witosz, Aukcja i przetarg jako tryb..., s. 1466–1467.

[7] R. Adamus, Przedsiębiorstwo…, s. 169.

[8] R. Adamus, Przedsiębiorstwo…, s. 169.

[9]A. Jakubecki (w:) A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe ..., s. 911, 913.

[10] S. Gurgul, Prawo upadłościowe ..., s. 989.

[11]  S. Gurgul, Prawo upadłościowe ..., s. 989.

o

Ekspertyzy z zakresu prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego

i gospodarczego

na najwyższym poziomie merytorycznym.

Lokalizacja

Kontakt 

ul. Księcia Ziemowita 10/6, 44-100  Gliwice

             tel. 609 833 515

             adamus_rafal@wp.pl

 

 

Strona główna  | Blog | Usługi | Kontakt

 

 

 © WebWave 2017