Czy Rzeczpospolita Polska ma zadośćuczynić ofiarom Holokaustu?
14 sierpnia 2019

Blog

 

 

Standardowe zastrzeżenia co do wydawanych opinii prawnych.

 

(1) Niniejsza opinia prawna korzysta ze swobody wypowiedzi i jest jedynie poglądem prawniczymym w danej sprawie; została ona przygotowana w oparciu o wiedzę autora i odzwierciedla jego poglądy naukowe; nie jest jednak wykluczone prezentowanie przez inne osoby lub instytucje innego poglądu doktrynalnego/orzeczniczego/praktycznego niż zawarty w niniejszej opinii. (2) Niniejsza opinia została w całości przygotowana przez jej autora, bez pomocy asystentów/ innych osób. (3) Niniejsza opinia odzwierciedla obiektywne poglądy autora. Wnioski opinii nie są determinowane życzeniem Klienta/Zleceniodawcy. Klient/Zleceniodawca nie może narzucać ani sposobu argumentacji ani wniosków opinii prawnej. (4) Przy wydawaniu niniejszej opinii prawnej za podstawę stanu faktycznego przyjęto tylko te informacje, które zostały wyraźnie podane w niniejszej opinii. Opinia odnosi się do zdarzeń przeszłych (opinia post factum), chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej w jej treści. (5) Odpowiedzialność cywilna autora opinii ograniczona jest do wyskości faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. Warunkiem bezwzględnym posługiwania się niniejszą opinią, przez kogokolwiek, jest bezwarunkowa akceptacja wskazanych zastrzeżeń co do zasad odpowiedzialności. (6) Niektóre fragmenty niniejszej opinii prawnej albo nawet cała jej treść merytoryczna – w wymiarze abstrakcyjnym, bez możliwości identyfikacji Klienta/Zleceniodawcy – zostały, zostaną przekazane względnie mogą zostać przekazane do wydawnictw prawniczych, lub wydawnictw o podobnym charakterze (w tym potrali internetowych), celem publikacji jako artykułu prawniczego (względnie innej postaci wydawniczej). Jak również mogą zostać umieszczone na blogu http://adamusrafal.pl. (7) Cała treść niniejszej opinii – jak i jej poszczególne fragmenty – podlega ochronie prawa autorskiego; przy ewentualnym publicznym wykorzystywaniu poglądów prawnych wyrażonych w niniejszej opinii należy powołać się na autora (prof. UO dr hab. Rafał Adamus) i datę wydania opinii. (8) Opinia może być podstawą do sporządzenia przez jej autora glosy krytycznej albo aprobującej w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądu lub innego organu (w szczególności decyzji administracyjnej) które zapadło lub zapadnie w sprawie dotyczącej opinii. Rozdstrzygnięcie sądu lub innego organu może zostać przekazane przez autora do skomentowania innym przedstawicielom doktryny samodzielnie albo wespół z autorem. (9) Opinia została sporządzona w języku polskim. (10) Niniejsza opinia prawna może być okazywana przez Klienta/Zleceniodawcę dowolnym osobom trzecim i instytucjom. Może być ponadto – według dyspozycji Klienta/Zleceniodawcy - powielana przez kogokolwiek w dowolnej liczbie egzemplarzy. Opinia może zostać opublikowana na stronie internetowej Klienta/Zleceniodawcy. Opinia nie może być wykorzystana – w całości lub w części – w interesie innej osoby niż Klient/Zleceniodawca – o ile co innego nie wynika z treści umowy - bez uregulowania osobnego wynagrodzenia za jej sporządzenie. (11) Niniejsza opinia prawna bazuje na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania niniejszej opinii, chyba że z jej treści wynika co innego. (12) Niniejsza opinia prawna może być pierwszą albo kolejną wydaną na zadany temat. (13) Problem prawny zawarty w niniejszej opinii może być wykorzystywany w działalności dydaktycznej. (14) Umowa o przygotowanie opinii prawnej podlega prawu polskiemu.

 

 

Standardowe oświadczenie o braku konfliktu interesów dla Zlecającego opinię prawną

 

W związku ze zleceniem przygotowania opinii prawnej dla Zlecającego oświadczam, że nie pozostaję w związku ze stanem faktycznym opisanym w opinii prawnej w jakimkolwiek świadomym konflikcie interesów, a w szczególności:

  • nie jestem członkiem organów spółek handlowych, przedstawicielem lub pełnomocnikiem przedsiębiorców pozostających w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem opinii;
  • nie byłem wcześniej proszony o sporządzenie opinii prawej – ani nie sporządzałem takiej opinii - przez osobę pozostającą w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem niniejszej opinii;
  • nie wydawałem wcześniejszej opinii prawnej, która byłaby sprzeczna z treścią niniejszej opinii;

wynik niniejszej opinii nie dotyczy moich interesów ani interesów osób mi bliskich.

 

 

Regulamin świadczenia usług Kancelarii Radcy Prawnego Rafał Adamus

 

  1. Usługi prawne świadczone są przez Kancelarię zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych i zasadami etyki radcy prawnego. Kancelaria zobowiązana jest do należytej staranności przy świadczeniu usług prawnych na rzecz Klienta.

  2. Kancelaria świadczy usługi w szczególności w formie:

  1. przygotowywania opinii prawnych

  2. porad prawnych

  3. reprezentacji przed organami stosującymi prawo

  4. dyżurów prawnych

  1. Kancelaria świadczy usługi w godzinach otwarcia biura:

  1. w poniedziałki od 9.00 do 17.00

  2. od wtorku do czwartku od. 8.00 do 17.00

  3. w piątki od 8.00 do 12.00

  1. Kancelaria zobowiązana jest do zachowania poufności i do ścisłego przestrzegania tajemnicy zawodowej.

  2. Klient przedkładając Kancelarii zapytanie prawne jednocześnie składa zlecenie dna świadczenie usług prawnych. Z ważnych powodów Kancelaria może odmówić Klientowi świadczenia usług prawnych.

  3. W przypadku zlecenia sporządzenia opinii prawnej Klient obowiązany jest sformułować na piśmie treść zapytania.

  4. Opinia prawna sporządzona przez Kancelarię wyraża jedynie pogląd prawny w danej sprawie, w oparciu o analizę doktryny prawa i judykatury. Opinia prawna nie daje gwarancji, że wyrażony w niej pogląd zostanie podzielony przez organ stosujący prawo.

  5. Treść opinii prawnej może zostać wykorzystana przez Kancelarię dla potrzeb publikacji naukowych i popularnonaukowych, bez ujawnienia tożsamości Klienta ani tożsamości danej sprawy.

  6. Klient ma obowiązek przedstawić Kancelarii stan faktyczny sprawy zgodnie z prawdą, bez zatajania czegokolwiek.

  7. W przypadku przedstawienia przez Kancelarię możliwości różnych rozwiązań prawnych w danej kwestii wybór sposobu prowadzenia sprawy należy wyłącznie do Klienta.

  8. Kancelaria może podzlecać prowadzenie powierzonych jej spraw innym osobom, a w tym – w szczególności – może udzielać pełnomocnictw substytucyjnych w sprawach sądowych i administracyjnych.

  9. Klient ponosi wszelkie koszty sądowe, skarbowe i podatkowe prowadzonych spraw, w tym w szczególności opłaty sądowe, koszty pozyskania niezbędnych dokumentów, opłaty od pełnomocnictwa, koszty biegłych, koszty postępowania egzekucyjnego. Kancelaria nie pokrywa tych kosztów ze swojego wynagrodzenia za świadczone usługi.

  10. Klient ponosi koszty dojazdów Kancelarii w jego sprawach poza miasto Gliwice. W przypadku środków lokomocji publicznej, Kancelaria ma prawo korzystać z najszybszego środka lokomocji w pierwszej klasie.

  11. Koszty obsługi biurowej sprawy ponosi kancelaria.

  12. Komunikacja Kancelarii z Klientem, w tym przesyłanie pism i dokumentów, a w szczególności wezwania i zobowiązania sądów, odbywa się za pośrednictwem poczty elektronicznej Kancelarii i Klienta, chyba że Kancelaria uzna za właściwy także inny sposób komunikowania się.

  13. Klient obowiązany jest do dostarczenia niezbędnych dokumentów dla prowadzenia sprawy oraz obowiązany jest wskazać inne znane mu źródła dowodowe dla prowadzenia sprawy. Klient odpowiada za prawdziwość przedłożonych dokumentów (innych źródeł dowodowych, np. fotokopii)

  14. W związku ze świadczonymi usługami Kancelaria wystawia faktury VAT. Wysokość wynagrodzenia Kancelarii określa umowa (w tym także umowa ustna) Kancelarii z Klientem. Kancelaria może żądać zaliczki na poczet prowadzonej sprawy.

  15. Z tytułu świadczonych usług Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości trzykrotności faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości wynagrodzenia netto za trzy miesiące.

  16. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria może wypowiedzieć umowę, jeżeli nie otrzyma wynagrodzenia za dwa pełne okresy płatności.

  17. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez Kancelarię następuje na ostatni adres wskazany przez Klienta. Klient może wypowiedzieć pełnomocnictwo Kancelarii w każdym czasie.

  18. Akta prowadzonej sprawy przechowywane są przez Kancelarię przez 10 (dziesięć) lat od zamknięcia sprawy.

  19. Kancelaria na żądanie Klienta przekazuje mu kopie akt sprawy za uprzednim zwrotem kosztów sporządzenia tych kopii.

  20. Pisemna umowa z Klientem może określić odmienne zasady świadczenia usług niż określone w niniejszym Regulaminie. Nie dopuszcza się ustnych odstępstw od treści niniejszego Regulaminu.

  21. Regulamin niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 października 2012 roku.

 

Czy Polska ma zadośćuczynić ofiarom Holokaustu?

 

List 88 (na ogólną liczbę 100) amerykańskich Senatorów z 5 sierpnia 2019 r. do Michaela Pompeo wzywa do dalszego nacisku administracji amerykańskiej na Rząd Polski w sprawie roszczeń ofiar Holokaustu. W liście jest odwołanie do wspólnych ideałów, wśród których wymienia się prawo prywatnej własności. List odwołuje się do ustawy „Justice for Uncompensated Survivors Today (JUST) Act of 2017” zwanej powszechnie w Polsce „ustawą 447”. Zatem sprawa kontrowersyjnych roszczeń nadal pozostaje żywa. Należy się spodziewać, że do listopada 2019r. (kiedy to administracja amerykańska powinna przekazać Kongresowi raport o stanie realizacji ustawy 447) sprawa ta będzie powracała jeszcze wielokrotnie.

Po zbitce słownej „polskie obozy śmierci” przez światowe media przetacza się komunikat „upór Polski w sprawie ofiar Holokaustu”. Czy zasadnie?

Ustawa 447, przypomnijmy, zakłada wsparcie administracji amerykańskiej w staraniach dla zwrotu prawowitym właścicielom – ofiarom Holokaustu wszelkiej własności, w tym religijnej lub mienia wspólnoty, która została bezprawnie odebrana. Jeżeli zwrot mienia in natura nie byłby możliwy, administracja amerykańska powinna wesprzeć starania w zakresie zwrotu porównywalnego mienia zastępczego lub wypłaty sprawiedliwej rekompensaty prawowitemu właścicielowi.

Za Holokaust odpowiada wyłącznie państwo niemieckie. W wyniku przegranej wojny obronnej 1939r. część ziem II Rzeczypospolitej inkorporowano do III Rzeszy z części utworzono Generalne Gubernatorstwo. Zgodnie z art. 43 konwencji haskiej z 1907 r. za wszelkie naruszenia praw osób na terenach okupowanych (w tym za czyny kryminalne obywateli polskich wobec obywateli polskich pochodzenia żydowskiego) odpowiadały niemieckie władze okupacyjne.

Gwoli prawdy historycznej i prawnej przypomnieć trzeba, że majątek ruchomy i nieruchomy ofiar Holokaustu konfiskowany był obywatelom polskim pochodzenia żydowskiego przez nazistowskie państwo niemieckie. Było to skutkiem ENDLOSUNG DER JUDENFRAGE, Ponadto znaczną część majątku pochłonęły zniszczenia wojenne.

 

Powojenne ustawodawstwo w Polsce wprowadziło uniwersalną zasadę nabycia przez Skarb Państwa najątku opuszczonego. Był to majątek, który w związku z wojną rozpoczętą 1 września 1939r. nie znajdował się w dyspozycji jego właściciela, następcy prawnego lub osoby reprezentujących ich interesy, a także majątek zajęty lub skonfiskowany przez byłe władze okupacyjne. Majątkami opuszczonymi były majątki i polskie i żydowskie. Niemniej prawo gwarantowało właścicielowi, określonym krewnym, małżonkowi właściciela przywrócenie posiadania majątku opuszczonego, a po 10 latach nabycie jego własności przez zasiedzenie.

Rządy komunistyczne w Polsce przeprowadziły nacjonalizację. Niemniej nie była ona skierowana przeciwko jakiejś narodowości, a w tym przeciw ofiarom Holokaustu, ale przeciwko wszystkim dysponentom określonych dóbr, bez względu na ich pochodzenie. Nie ma zatem żadnych punktów stycznych między Holokaustem a nacjonalizacją majątku w PRL. Obecna Konstytucja RP zakłada równość wszystkich wobec prawa. Należałoby uznać za sprzeczne z Konstytucją uchwalenie jakiejkolwiek ustawy przez polski parlament zakładającej reprywatyzację wyłącznie dla wybranej grupy osób.

Ustawa 447 jest wewnętrznym aktem USA nie mającym mocy prawnej na terytorium Polski. Tymczasem Układ między Rządem PRL a Rządem USA podpisany w Waszyngtonie 16 lipca 1960 r. zakładał wypłacenie przez PRL 40 mln dolarów „na całkowite uregulowanie i zaspokojenie wszystkich roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, zarówno osób fizycznych jak i prawnych, do Rządu Polskiego z tytułu nacjonalizacji i innego przejęcia mienia (…).” Z mocy aktu prawa międzynarodowego Polska wypłaciła obywatelom USA stosowne zadośćuczynienie z tytułu nacjonalizacji. Sprawa roszczeń właścicieli i ich spadkobierców – obywateli USA z tytułu nacjonalizacji została zatem zamknięta.

Ustawa 447 wprowadza jednak regulację, którą można uznać za kuriozum prawne. List Senatorów nie odnosi się do niej wprost ale też nie odcina się od jej treści. W przypadku mienia, co do którego nie ma spadkobierców, ustawa 447 upoważnia administrację amerykańską do zapewnienia innej własności lub rekompensaty „aby pomóc potrzebującym osobom, które przeżyły Holokaust, wesprzeć edukację Holokaustu oraz w innych celach”.

Nie ma żadnych racji ani prawnych ani moralnych aby Polska wypłacała jakiekolwiek kwoty organizacjom żydowskim dla wsparcia edukacji Holokaustu czy „w innych celach”.

Nacjonalizacja mienia w PRL (przeprowadzana w historii przez wiele państw) to nie bezprecedensowy Holokaust nazistowskich Niemiec. Słowianie byli kolejnym celem niemieckich planów eksterminacji.

Polska była pierwszym państwem, które stawiło zbrojny opór III Rzeszy („First to fight”), a z II wojny światowej wyszła z olbrzymimi stratami ludnościowymi, terytorialnymi, gigantycznymi zniszczeniami wojennymi. Na dziesięciolecia utraciła suwerenność, pozostawiona za zgodą USA pod sowiecką strefą wpływów.

Ofiary Holokaustu były obywatelami polskimi. Ich wymordowanie było wymierną stratą dla państwa polskiego. Powojenne ustawodawstwo polskie przewidywało przejęcie przez Skarb Państwa majątków opuszczonych swoich obywateli zgodnie ze wszystkimi standardami cywilizacyjnymi. Czy dziedzictwo plemienne może być silniejsze niż relacje państwowe? Nie można zapominać o kilkusetletnich związkach Żydów z ziemiami polskimi.

W średniowieczu, a także w okresach późniejszych, znalazły na nich azyl diaspory żydowskie wypędzone z Niemiec, Węgier, Francji, Austrii, Hiszpanii, Portugalii, Kijowa, Moskwy. Fundamentem swobód społeczności żydowskiej był edykt królewski Kazimierza Wielkiego z 1334r., który poddał gminy żydowskie bezpośredniej jurysdykcji sądów królewskich. Rzeczpospolita określana była mianem paradisus iudeorum („żydowskiego raju”).

Dalej warto zestawić dwa fakty historyczne. Fakt pierwszy: Trzecie rozporządzenie o ograniczeniach pobytu w Generalnym Gubernatorstwie z 15.10.1941r. stanowiło, że „Żydzi, którzy bez upoważnienia opuszczają wyznaczoną im dzielnicę, podlegają karze śmierci. Tej samej karze podlegają osoby, które takim żydom świadomie dają kryjówkę. Podżegacze i pomocnicy podlegają takiej samej karze jak sprawca, czyn usiłowany karany będzie jak czyn dokonany.” Za wszelką pomoc Polaków dla współobywateli pochodzenia żydowskiego Niemcy stosowali karę śmierci. Pomimo tego według danych na 1 stycznia 2019 liczba osób z Polski uhonorowanych tytułem „Sprawiedliwy wśród narodów świata” wynosiła 6992.

 

Fakt drugi. USA w 1939 r. odmówiły przyjęcia statku St.Louis z żydowskimi uchodźcami na pokładzie. W następstwie tego kilkuset uciekinierów, którzy powrócili do Europy, straciło życie w Holokauście. Odyseja żydowskich uchodźców miała miejsce już po wydarzeniach Kristallnacht 9/10 listopada 1938r., która była jasnym sygnałem co do intencji III Rzeszy wobec Żydów. Sprawa St.Louis zamknęła drogę do USA innym potencjalnym uciekinierom. Przyjęcie uchodźców żydowskich nie wymagało spektakularnego aktu odwagi.

Dobre relacje Polski z USA są naszą racją stanu. Niemniej nie można oczekiwać, że wszystkie działania administracji amerykańskiej będą odbierane bezkrytycznie.

 

o

Ekspertyzy z zakresu prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego

i gospodarczego

na najwyższym poziomie merytorycznym.

Lokalizacja

Kontakt 

ul. Księcia Ziemowita 10/6, 44-100  Gliwice

             tel. 609 833 515

             adamus_rafal@wp.pl

 

 

Strona główna  | Blog | Usługi | Kontakt

 

 

 © WebWave 2017