Czas na zmiany w postępowaniu sanacyjnym?
21 listopada 2018

Blog

 

 

Standardowe zastrzeżenia co do wydawanych opinii prawnych.

 

(1) Niniejsza opinia prawna korzysta ze swobody wypowiedzi i jest jedynie poglądem prawniczymym w danej sprawie; została ona przygotowana w oparciu o wiedzę autora i odzwierciedla jego poglądy naukowe; nie jest jednak wykluczone prezentowanie przez inne osoby lub instytucje innego poglądu doktrynalnego/orzeczniczego/praktycznego niż zawarty w niniejszej opinii. (2) Niniejsza opinia została w całości przygotowana przez jej autora, bez pomocy asystentów/ innych osób. (3) Niniejsza opinia odzwierciedla obiektywne poglądy autora. Wnioski opinii nie są determinowane życzeniem Klienta/Zleceniodawcy. Klient/Zleceniodawca nie może narzucać ani sposobu argumentacji ani wniosków opinii prawnej. (4) Przy wydawaniu niniejszej opinii prawnej za podstawę stanu faktycznego przyjęto tylko te informacje, które zostały wyraźnie podane w niniejszej opinii. Opinia odnosi się do zdarzeń przeszłych (opinia post factum), chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej w jej treści. (5) Odpowiedzialność cywilna autora opinii ograniczona jest do wyskości faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. Warunkiem bezwzględnym posługiwania się niniejszą opinią, przez kogokolwiek, jest bezwarunkowa akceptacja wskazanych zastrzeżeń co do zasad odpowiedzialności. (6) Niektóre fragmenty niniejszej opinii prawnej albo nawet cała jej treść merytoryczna – w wymiarze abstrakcyjnym, bez możliwości identyfikacji Klienta/Zleceniodawcy – zostały, zostaną przekazane względnie mogą zostać przekazane do wydawnictw prawniczych, lub wydawnictw o podobnym charakterze (w tym potrali internetowych), celem publikacji jako artykułu prawniczego (względnie innej postaci wydawniczej). Jak również mogą zostać umieszczone na blogu http://adamusrafal.pl. (7) Cała treść niniejszej opinii – jak i jej poszczególne fragmenty – podlega ochronie prawa autorskiego; przy ewentualnym publicznym wykorzystywaniu poglądów prawnych wyrażonych w niniejszej opinii należy powołać się na autora (prof. UO dr hab. Rafał Adamus) i datę wydania opinii. (8) Opinia może być podstawą do sporządzenia przez jej autora glosy krytycznej albo aprobującej w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądu lub innego organu (w szczególności decyzji administracyjnej) które zapadło lub zapadnie w sprawie dotyczącej opinii. Rozdstrzygnięcie sądu lub innego organu może zostać przekazane przez autora do skomentowania innym przedstawicielom doktryny samodzielnie albo wespół z autorem. (9) Opinia została sporządzona w języku polskim. (10) Niniejsza opinia prawna może być okazywana przez Klienta/Zleceniodawcę dowolnym osobom trzecim i instytucjom. Może być ponadto – według dyspozycji Klienta/Zleceniodawcy - powielana przez kogokolwiek w dowolnej liczbie egzemplarzy. Opinia może zostać opublikowana na stronie internetowej Klienta/Zleceniodawcy. Opinia nie może być wykorzystana – w całości lub w części – w interesie innej osoby niż Klient/Zleceniodawca – o ile co innego nie wynika z treści umowy - bez uregulowania osobnego wynagrodzenia za jej sporządzenie. (11) Niniejsza opinia prawna bazuje na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania niniejszej opinii, chyba że z jej treści wynika co innego. (12) Niniejsza opinia prawna może być pierwszą albo kolejną wydaną na zadany temat. (13) Problem prawny zawarty w niniejszej opinii może być wykorzystywany w działalności dydaktycznej. (14) Umowa o przygotowanie opinii prawnej podlega prawu polskiemu.

 

 

Standardowe oświadczenie o braku konfliktu interesów dla Zlecającego opinię prawną

 

W związku ze zleceniem przygotowania opinii prawnej dla Zlecającego oświadczam, że nie pozostaję w związku ze stanem faktycznym opisanym w opinii prawnej w jakimkolwiek świadomym konflikcie interesów, a w szczególności:

  • nie jestem członkiem organów spółek handlowych, przedstawicielem lub pełnomocnikiem przedsiębiorców pozostających w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem opinii;
  • nie byłem wcześniej proszony o sporządzenie opinii prawej – ani nie sporządzałem takiej opinii - przez osobę pozostającą w sporze ze Zlecającym co do materii będącej przedmiotem niniejszej opinii;
  • nie wydawałem wcześniejszej opinii prawnej, która byłaby sprzeczna z treścią niniejszej opinii;

wynik niniejszej opinii nie dotyczy moich interesów ani interesów osób mi bliskich.

 

 

Regulamin świadczenia usług Kancelarii Radcy Prawnego Rafał Adamus

 

  1. Usługi prawne świadczone są przez Kancelarię zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych i zasadami etyki radcy prawnego. Kancelaria zobowiązana jest do należytej staranności przy świadczeniu usług prawnych na rzecz Klienta.

  2. Kancelaria świadczy usługi w szczególności w formie:

  1. przygotowywania opinii prawnych

  2. porad prawnych

  3. reprezentacji przed organami stosującymi prawo

  4. dyżurów prawnych

  1. Kancelaria świadczy usługi w godzinach otwarcia biura:

  1. w poniedziałki od 9.00 do 17.00

  2. od wtorku do czwartku od. 8.00 do 17.00

  3. w piątki od 8.00 do 12.00

  1. Kancelaria zobowiązana jest do zachowania poufności i do ścisłego przestrzegania tajemnicy zawodowej.

  2. Klient przedkładając Kancelarii zapytanie prawne jednocześnie składa zlecenie dna świadczenie usług prawnych. Z ważnych powodów Kancelaria może odmówić Klientowi świadczenia usług prawnych.

  3. W przypadku zlecenia sporządzenia opinii prawnej Klient obowiązany jest sformułować na piśmie treść zapytania.

  4. Opinia prawna sporządzona przez Kancelarię wyraża jedynie pogląd prawny w danej sprawie, w oparciu o analizę doktryny prawa i judykatury. Opinia prawna nie daje gwarancji, że wyrażony w niej pogląd zostanie podzielony przez organ stosujący prawo.

  5. Treść opinii prawnej może zostać wykorzystana przez Kancelarię dla potrzeb publikacji naukowych i popularnonaukowych, bez ujawnienia tożsamości Klienta ani tożsamości danej sprawy.

  6. Klient ma obowiązek przedstawić Kancelarii stan faktyczny sprawy zgodnie z prawdą, bez zatajania czegokolwiek.

  7. W przypadku przedstawienia przez Kancelarię możliwości różnych rozwiązań prawnych w danej kwestii wybór sposobu prowadzenia sprawy należy wyłącznie do Klienta.

  8. Kancelaria może podzlecać prowadzenie powierzonych jej spraw innym osobom, a w tym – w szczególności – może udzielać pełnomocnictw substytucyjnych w sprawach sądowych i administracyjnych.

  9. Klient ponosi wszelkie koszty sądowe, skarbowe i podatkowe prowadzonych spraw, w tym w szczególności opłaty sądowe, koszty pozyskania niezbędnych dokumentów, opłaty od pełnomocnictwa, koszty biegłych, koszty postępowania egzekucyjnego. Kancelaria nie pokrywa tych kosztów ze swojego wynagrodzenia za świadczone usługi.

  10. Klient ponosi koszty dojazdów Kancelarii w jego sprawach poza miasto Gliwice. W przypadku środków lokomocji publicznej, Kancelaria ma prawo korzystać z najszybszego środka lokomocji w pierwszej klasie.

  11. Koszty obsługi biurowej sprawy ponosi kancelaria.

  12. Komunikacja Kancelarii z Klientem, w tym przesyłanie pism i dokumentów, a w szczególności wezwania i zobowiązania sądów, odbywa się za pośrednictwem poczty elektronicznej Kancelarii i Klienta, chyba że Kancelaria uzna za właściwy także inny sposób komunikowania się.

  13. Klient obowiązany jest do dostarczenia niezbędnych dokumentów dla prowadzenia sprawy oraz obowiązany jest wskazać inne znane mu źródła dowodowe dla prowadzenia sprawy. Klient odpowiada za prawdziwość przedłożonych dokumentów (innych źródeł dowodowych, np. fotokopii)

  14. W związku ze świadczonymi usługami Kancelaria wystawia faktury VAT. Wysokość wynagrodzenia Kancelarii określa umowa (w tym także umowa ustna) Kancelarii z Klientem. Kancelaria może żądać zaliczki na poczet prowadzonej sprawy.

  15. Z tytułu świadczonych usług Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości trzykrotności faktycznie pobranego wynagrodzenia netto. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria ponosi odpowiedzialność do wysokości wynagrodzenia netto za trzy miesiące.

  16. W przypadku umów o stałą obsługę prawną Kancelaria może wypowiedzieć umowę, jeżeli nie otrzyma wynagrodzenia za dwa pełne okresy płatności.

  17. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez Kancelarię następuje na ostatni adres wskazany przez Klienta. Klient może wypowiedzieć pełnomocnictwo Kancelarii w każdym czasie.

  18. Akta prowadzonej sprawy przechowywane są przez Kancelarię przez 10 (dziesięć) lat od zamknięcia sprawy.

  19. Kancelaria na żądanie Klienta przekazuje mu kopie akt sprawy za uprzednim zwrotem kosztów sporządzenia tych kopii.

  20. Pisemna umowa z Klientem może określić odmienne zasady świadczenia usług niż określone w niniejszym Regulaminie. Nie dopuszcza się ustnych odstępstw od treści niniejszego Regulaminu.

  21. Regulamin niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 października 2012 roku.

 

Postępowanie sanacyjne wprowadzone do obrotu prawnego z dniem 1.1.2016r. przez ustawę Prawo restrukturyzacyjne jest hybrydalnym postępowaniem restrukturyzacyjnym. Dlaczego? Postępowanie sanacyjne łączy bowiem w sobie elementy restrukturyzacji i likwidacji. Masa sanacyjna (tzn. majątek dłużnika istniejący w dniu otwarcia postępowania sanacyjnego jak i nabyty w czasie trwania postępowania) – inaczej niż w innych postępowaniach restrukturyzacyjnych, w których jest to wykluczone – może być likwidowana przez zarządcę ze skutkiem sprzedaży upadłościowej (egzekucyjnej). W związku z dokonaną likwidacją składników masy likwidacyjnej obciążonych rzeczowo zarządca sporządza odrębny plan podziału środków uzyskanych ze sprzedaży i w ten sposób zaspakaja wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo. Dalej, o ile w przypadku zajęcia egzekucyjnego przedmiotu zastawu rejestrowego zastawnik nie może przejąć przedmiotu zastawu na własność (jeżeli miałby takie uprawnienie z mocy umowy zastawniczej), o tyle w postępowaniu sanacyjnym postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi ulega zawieszeniu z mocy prawa a zajęcie egzekucyjne może zostać uchylone. Umożliwia to zastawnikowi rejestrowemu przejęcie przedmiotu zastawu na własność w toku postępowania sanacyjnego. W postępowaniu sanacyjnym może zostać zawarty tzw. układ likwidacyjny (art. 159 Prawa restrukturyzacyjnego), co może przechylić szalę ciężkości na rzecz schematu likwidacji. Innymi słowy, wbrew semantycznej presji, postępowanie sanacyjne może być postępowaniem spełniającym funkcje likwidacyjne co do majątku dłużnika celem zaspokojenia wierzycieli. Co więcej postępowanie sanacyjne może być wszczęte nie tylko na wniosek dłużnika (tak jak wszystkie inne postępowania restrukturyzacyjne) ale także na wniosek wierzyciela osobistego dłużnika. Przesłankami otwarcia postępowania sanacyjnego są, z jednej strony, niewypłacalność (w rozumieniu art. 11 Prawa upadłościowego) albo zagrożenie niewypłacalnością dłużnika, a z drugiej strony, powinna zostać uprawdopodobniona zdolność dłużnika do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania sanacyjnego i zobowiązań powstałych po jego otwarciu (art. 8 ust. 2 Prawa restrukturyzacyjnego). Zarząd masą sanacyjną należy co do zasady do zarządcy, z pominięciem dłużnika (niemniej ustawodawca przewidział w tym względzie wyjątki). Otwarcie postępowania sanacyjnego wywołuje dla stosunków pracy takie same skutki jak ogłoszenie upadłości. Niemniej wydaje się, że postępowanie sanacyjne w swoim obecnym kształcie nie spełnia wszystkich oczekiwań praktyki obrotu gospodarczego. Potrzebne są bardziej głębokie instrumenty restrukturyzacji. Z tej przyczyny pojawia się zapotrzebowanie na dalsze zmiany legislacyjne w obrębie postępowania sanacyjnego.

 

Postępowanie sanacyjne a zbiorowe prawo pracy

 

Zgodnie z art. 300 Prawa restrukturyzacyjnego otwarcie postępowania sanacyjnego wpływa na indywidualne stosunki pracy i wywołuje w zakresie praw i obowiązków pracowników i pracodawcy takie same skutki, jak ogłoszenie upadłości, przy czym uprawnienia syndyka, przewidziane w przepisach prawa pracy, wykonuje zarządca. Innymi słowy zarządca w postępowaniu sanacyjnym może, z uwagi na otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, przeprowadzić – bez ograniczeń czy to ogólnych czy to szczególnych - zwolnienia pracowników dłużnik, jak również może wręczyć pracownikom dłużnika tzw. wypowiedzenia zmieniające.

Obowiązujące przepisy nie dają natomiast zarządcy wprost uprawnień do ograniczenia stosowania zakładowych przepisów prawa pracy, które w wielu przypadkach mogą być przyczyną problemów finansowych dłużnika. Odesłanie do przepisów o upadłości nie jest jednak wystarczające: te ostatnie w zasadzie zakładają, że syndyk przeprowadzi zwolnienia pracowników, a w takim przypadku nie ma znaczenia modyfikacja zakładowych przepisów prawa pracy, które w wyniku przeprowadzenia zwolnień pracowników stają się po prostu bezprzedmiotowe. Zarządca może korzystać z ogólnych uprawnień pracodawcy. Wydaje się, że z punktu widzenia efektu restrukturyzacji przepisy art. 91 k.p. i art. 241 27 k.p. przewidujące możliwość zawarcia „porozumienia” (zakładającego pozytywną wolę drugiej strony) co do zawieszenia stosowania postanowień zbiorowego prawa pracy nie są wystarczającym narzędziem dla restrukturyzacji.

De lege ferenda należałoby zatem postulować wyposażenie zarządcy w bardziej intensywne uprawnienia dotyczące zawieszenia stosowania pozanormatywnych przepisów prawa pracy. Po pierwsze, zarządca powinien mieć uprawnienie do jednostronnego zawieszenia stosowania w całości lub w części przepisów prawa pracy, określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy, takich jak regulaminy pracy, regulaminy wynagradzania, porozumienia strajkowe, itp. (jednakże bez przepisów Kodeksu pracy oraz przepisów innych ustaw i aktów wykonawczych) na okres nie dłuższy niż trzy lata. Po drugie, zarządca powinien mieć uprawnienie do jednostronnego zawieszenia stosowania u dłużnika, w całości lub w części, zakładowego układu zbiorowego pracy oraz ponadzakładowego układu zbiorowego pracy bądź jednego z nich, na okres nie dłuższy niż trzy lata. Jednocześnie de lege ferenda należałoby postulować uregulowanie umożliwiające przerwanie stanu zawieszenia stosowania przepisów prawa pracy, po zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego, w drodze porozumienia. Jeżeli bowiem ustawodawca przewidział możliwość likwidacji zatrudnienia pracownczego u dłużnika w toku postępowania sanacyjnego (np. poprzez lock out załogi i outsourcing usług), to powinien także dopuścić możliwość jednostronnego zawieszenia stosowania przepisów prawa pracy, jako – w istocie rzeczy – łagodniejszy środek prawny.

Dalej wydaje się być uzasadnione wyraźne wyposażenie zarządcy w uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o zmianę układu zbiorowego pracy, któremu powinien towarzyszyć korelat w postaci obowiązku podjęcia rokowań (por. art. 2412 § 3 ust. 2 k.p.) i w kompetencję do podpisywania za dłużnika porozumienia w przedmiocie wprowadzanych zmian.

Zarządca powinien mieć zagwarantowane expresis verbis uprawnienie do ustalania – w trybie przepisów prawa pracy - zmian regulaminów (pracy, wynagradzania). De lege ferenda można zaproponować następującą regulację: regulamin wynagradzania może ustalać i zmieniać w czasie trwania postępowania sanacyjnego zarządca. Jeżeli u danego dłużnika działa zakładowa organizacja związkowa, zarządca uzgadnia z nią regulamin wynagradzania i jego zmiany. Niemniej ten ostatni imperatyw dla działania zarządcy można wyinterpretować z obecnie istniejącego stanu prawnego.

 

Zbywanie składników majątkowych wchodzących w skład masy sanacyjnej

 

Przepis art. 323 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego pozwala zarządcy na zbycie – za zgodą sędziego-komisarza – składników mienia dłużnika wchodzących w skład masy sanacyjnej. W oparciu o tą regulację zarządca może obecnie zbyć zarówno ziarenko pieprzu jak i cały majątek dłużnika (w tym przedsiębiorstwo). Wydaje się jednak, że z jednej strony ustawodawca powinien jednoznacznie przewidzieć dopuszczalność zbycia przedsiębiorstwa dłużnika. Z drugiej jednak strony ustawodawca powinien wprowadzić pewien mechanizm obronny dla dłużnika. Dłużnik powinien mieć możliwość złożenia zażalenia na postanowienie sędziego-komisarza w przedmiocie zgody na zbycie przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części czy odpowiednio wartościowych pojedynczych aktywów.

 

Zmiany prawa są oczywistym wrogiem jego stabilności, niemniej zawsze wprowadzenie nowych przepisów budzi potrzebę ich krytycznego przeglądu celem ich dalszego ulepszania. Powyższe wyliczenie nie zamyka listy postulatów de lege ferenda w obszarze postępowania sanacyjnego.

o

Ekspertyzy z zakresu prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego

i gospodarczego

na najwyższym poziomie merytorycznym.

Lokalizacja

Kontakt 

ul. Księcia Ziemowita 10/6, 44-100  Gliwice

             tel. 609 833 515

             adamus_rafal@wp.pl

 

 

Strona główna  | Blog | Usługi | Kontakt

 

 

 © WebWave 2017